وزارت بهداشت بالاخره روز چهارشنبه، 7 مهرماه، اعلام کرد پرونده واردات واکسن فایزر حتی برای زنان باردار هم بسته شده و این کار منتفی است. با این تصمیم اما پرونده فایزر در افکار عمومی نه‌تنها بسته نشد بلکه حالا با سؤالات متعدد بیشتری مواجه است. خصوصا این‌که دلیل این همه تصمیمات متناقض چیست و چرا تا حالا توضیح شفاف و قانع‌کننده‌ای به جامعه داده نشده است؟

قرن نو ـ گروه سیاسی: بهرام عین‌اللهی، وزیر بهداشت، روز چهارشنبه در کرمان اعلام کرده که هیچ واکسن فایزری به ایران وارد نشده و مهم‌تر اینکه قرار هم نیست بشود. این در حالی بود که فقط یک هفته قبل از آن وزارت بهداشت از ثبت سفارش 2 میلیون و 400هزار دُز واکسن فایزر ساخت بلژیک خبر داده بود. واکسن‌هایی که البته قرار بود صرفا به کادر درمان و زنان باردار تزریق شوند. یک روز بعد از اعلام این خبر، یعنی در دوم مهرماه، وزیر بهداشت در گفت‌وگویی با صداوسیما از ورود مقداری واکسن فایزر به کشور خبر داد و چنین گفت: «واکسن فایزر بسیار محدود فقط برای خانم‌های باردار آوردیم و به هیچ‌وجه به افراد دیگر فایزر نمی‌رسد.» اولین سوالی که ایجاد می‌شود مربوط به تناقض سخنان روزهای دوم و هفتم مهرماه وزیر بهداشت، یعنی در فاصله فقط 5 روز است. 

او دوم مهرماه از ورود محدود واکسن خبر می‌دهد اما هفتم مهرماه می‌گوید واکسنی وارد نشده. طبیعی است جامعه بپرسد کدام حرف وزیر بهداشت صحت دارد؟ اگر سخنان دوم مهرماه او درست بوده پس چطور روز هفتم مهر می‌گوید فایزر وارد نشده و اگر وارد نشده چطور روز دوم مهرماه خبر ورود محدود فایزر را برای زنان باردار اعلام کرده است؟ فرض بگیریم عین‌اللهی در یکی از این دو اظهار نظر اشتباه کوچک لفظی مرتکب شده. بنابراین اگر حتی حجم محدودی واکسن وارد شده و قرار نیست بیش از آن چیز وارد کشور بشود افکار عمومی می‌پرسند سرنوشت همان حجم محدود چه خواهد شد؟ اگر از اساس همان واردات محدود هم صحت نداشته چرا وزیر بهداشت سخنان روز دوم مهرماه خود را اصلاح نمی‌کند؟ 

ماجرا ختم به همین موضوع نیست؛ عین‌اللهی در سخنان روز هفتم مهر خود جمله دیگری هم دارد: «با توجه به بررسی‌های اخیر کمیته علمی، بانوان باردار می‌توانند از واکسن سینوفارم استفاده کنند و هیچ واکسن فایرزی وارد ایران نشده و نخواهد شد.» این موضوع در بیانیه وزارت بهداشت هم بابت منتفی شدن واردات واکسن فایزر مورد اشاره قرار گرفته. همین جمله کوتاه باز منشا سوالات زیادی است. اول اینکه چرا روند این بررسی‌ها هیچگاه شفاف نشده تا مشخص شود بر چه اساسی این کمیته علمی به این نتیجه رسیده که برای زنان باردار واکسن فایزر وارد کشور شود و کمتر از یک ماه بعد نظرش تغییر کرده؟ آیا این موضوع برای جامعه پزشکی کشور توضیح داده شده است؟ آیا معلوم است این دو تصمیم متناقض بر اساس چه مشاهدات و پژوهش‌های علمی و تخصصی اتخاذ شده‌اند؟ یعنی اگر الان جمعی از پزشکان کشور تقاضای توضیح علمی در این باره داشته باشند، کمیته مذکور می‌تواند دلایل اخذ تصمیم به واردات واکسن فایزر برای زنان باردار و نقض آن کمتر از یک ماه بعد را توضیح دهد؟ 

همه این سوالات از این جهت اهمیت پیدا می‌کنند که نه تنها هنوز توضیح علمی و فنی روشنی درباره تصمیمات متناقض اخیر درباره واکسن فایزر دیده نمی‌شود بلکه در آن سو نشانه‌های زیادی می‌توان یافت که دلالت بر زمینه‌های سیاسی این تصمیم دارند. از اواخر شهریور و روزهای اول مهر که بحث واردات واکسن فایزر در حجم محدود مطرح شد، به جز مردم عادی حامیان دولت باراهیم رئیسی هم به صف کسانی پیوستند که سوالات و ابهامات انتقادی در این رابطه داشتند. از جمله علی اکبر رائفی پور، چهره پرحاشیه طیف اصولگرایان تندرو در توئیتر خود اینگونه نوشت:  «از سه حالت خارج نیست: ۱. واکسن فایزر وارداتی ریسک و خطری ندارد. ۲. نظر رهبر انقلاب تغییر کرده است. ۳. ماله‌کشان فقط ایرادات دولت روحانی را می‌بینند. در هر صورت اینکه به مردم توضیح درستی داده نمی‌شود در بهترین حالت نشانه بی‌تفاوتی مسئولان است.»

نظیر این موضع در میان هواداران دولت رئیسی در فضای مجازی بسیار پر تعداد بود. رسانه‌های رسمی حامی دولت سیزدهم هم البته وارد همین مسیر شدند. به طور مثال خبرگزاری فارس در مطلبی که به شدت انتقادآمیز بود، از مخالفت‌ به‌گفتهٔ آن‌ها «مردم» با واردات این واکسن خبر داد و نوشت که «مادران آینده با تزریق این واکسن در خطرند» . همین خبرگزاری روز 5 مهرماه هم از به راه افتادن یک «پویش مردمی» برای مخالفت با تزریق واکسن فایزر به زنان باردار خبر داده بود. با این توصیف طرح این گمانه که وزارت بهداشت از تبعات سیاسی تصمیم خود خصوصا در میان طیف حامیان دولت نگران بوده و به همین دلیل در واردات واکسن فایزر تجدیدنظر کرده، یک گمانه قوی به نظر می‌رسد. خصوصا وقتی هیچ دلیل علمی روشنی ارائه نمی‌شود. 

تصمیمات متناقض اخیر درباره واکسن فایزر در حالی خبرساز شد که پیش از آن افکارعمومی سوالات پاسخ داده نشده بسیاری درباره پشت پرده موضوع واکسن کرونا داشت؛ مسایلی چون وعده‌های بر زمین مانده تولید واکسن داخلی، دلایل تعلل خسارت بار برای واردات واکسن که به بهای جان هزاران ایرانی تمام شد، انتشار اسنادی از پشت پرده فسادهایی در زمینه تامین داروهای کرونا، انتشار سند تخصیص غیرشفاف چند صد میلیون دلار منابع برای تولید واکسن، افشای ایجاد مانع برای برخی از واکسن سازان داخلی، عدم انتشار نتیجه تحقیقات علمی واکسن‌های داخلی علی رغم وعده‌های قبلی و امثال اینها. حالا هم موضوع اتفاقات اخیر درباره واردات واکسن فایزر سوالات بیشتری را هم به این لیست می‌افزاید، بی‌آنکه معلوم باشد که آیا این سوالات پاسخی قانع کننده برای متخصصان و مردم خواهند داشت یا خیر؟ آن هم در شرایطی که آمار بالای کشته‌های کرونا در کشور و مقایسه مداوم آن با وضعیت برخی کشورهای هم سطح ایران که ادعای ساخت واکسن هم نداشتند برای خیلی‌ها بار تازه‌ای از ناامیدی ایجاد کرده. سوالی که خیلی‌ها از خودشان می‌پرسند این است که آیا تیشه‌های مکرری که به ریشه اعتماد عمومی و سرمایه اجتماعی در ماجرای کرونا زده شده و می‌شود هیچ اهمیتی برای مدیران این حوزه دارد؟

۰۷:۲۷ ,۰۹ مهر ۱۴۰۰

اخبار مرتبط


با رفع موانع به وجود آمده در مسیر واردات واکسن‌های خارجی به کشور که عمدتاً ناشی از آثار تحریم‌ها بود، وقفه‌ای که در مسیر تزریق واکسن کرونا ...

بهرام عین‌اللهی وزیر بهداشت در حکمی، علی نمکی را به عنوان مشاور و دستیار امور ویژه وزیر منصوب کرد.

وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از فراوانی واکسن سینوفارم در کشور خبر داد و گفت: واکسن فایزر محدود و برای خانم های باردار است و به سایر افراد ...

مرکز مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت از آغاز صدور کارت واکسن دیجیتال به زبان فارسی و انگلیسی برای همه‌ ایرانیان خبر داد.

نظر خود را ثبت کنید

ویدیو

عکس

اینفوگرافی