درحالیکه تهران می گوید مذاکرات به زودی از سر گرفته می شود، اسرائیل برنامه های نظامی را تا حد زیادی تسریع کرده است. هشدارهای هماهنگ هفته گذشته از سوی آمریکا ، اسرائیل و اتحادیه اروپا مبنی بر اینکه «زمان کوتاهی برای احیای برجام باقی است»، یک سؤال نگران‌کننده را ایجاد می کند: «اگر ایران همچنان به تعلل [ادعایی] به موازات تشدید فعالیت هسته‌ای ادامه دهد، دولت های متخاصم تهران، چه خواهند کرد؟».

رهبران اسرائیل طبق معمول، از سخنان غیرمستقیم استفاده نمی‌کنند. . ژنرال ارشد اسرائیل ، آویو کوچای نیز ماه گذشته ادعا کرد که برنامه‌های اقدام نظامی علیه ایران بسیار تسریع شده است. در دیدار سه‌جانبه اخیر میان مقامات واشنگتن، تل‌آویو و ابوظبی در کاخ‌سفید، وزیر خارجه اسرائیل، یائر لاپید که در دسته‌بندی سیاسی تل‌آویو، چهره‌ای معتدل است وگفته می‌شود در این زمینه با نفتالی بنت، نخست‌وزیر راستگرای اسرائیل اختلاف‌هایی دارد، با تکرار ادعای واهی بنت مبنی بر نزدیک شدن ایران به سلاح هسته‌ای گفت «ما باید اقدام کنیم و روشن کنیم که جهان چنین اجازه‌ای نمی‌دهد».همتای آمریکایی وی آنتونی بلینکن، محتاط‌تر بود و گفت: «ما آماده‌ایم تا در صورت تغییر مسیر ایران، به گزینه های دیگر روی آوریم، اما همچنان معتقدیم که دیپلماسی مؤثرترین راه است». همچنین آنگلا مرکل ، صدراعظم آلمان در سفر به بیت المقدس ، پیش بینی کرد که مذاکرات متوقف شده به لحظه‌ای "سرنوشت‌ساز" نزدیک می شود.

آخرین چیزی که جو بایدن در تلاش برای خروج از خاورمیانه و تمرکز بر چین می‌خواهد، اقدام نظامی اسرائیل علیه ایران است که منطقه را به آتش می‌کشد، اما این یک نگرانی واقعی است. براساس نظرسنجی جدید موسسه دموکراسی اسرائیل، اکثر اسرائیلی‌های یهودی (۵۱درصد) معتقدند اسرائیل باید سالها پیش در "مراحل اولیه" توسعه هسته ای ایران، خود اقدام به حمله می کرد ، نه اینکه منتظر حل و فصل از طریق مذاکره باشد. 

در این میان عباس عراقچی، دیلمات شناخته‌شده و مذاکره کننده ارشد ایران جای خود را به علی باقری کنی داد. صاحب صادقی ، تحلیلگر، می گوید: «باقری یکی از اعضای ارشد تیم مذاکره کننده ایران در زمان ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد بود. او از مخالفان سرسخت برجام است و معتقد است این توافق، حقوق ملی ایران را زیر پا می گذارد و استقلال کشور را تضعیف می کند». 

«دولت های غربی با مانع اساسی تری روبرو هستند. برای رئیسی و وزیر خارجه‌اش، حسین امیرعبداللهیان ، لغو تحریم ها از طریق احیای برجام اولویت اصلی نیست. آنها معتقدند در صورت لزوم، ایران بدون برجام می تواند از پس کار برآید». صادقی معتقد است: «دولت رئیسی بر استراتژی‌ای تمرکز کرده است که خنثی سازی اثر تحریم ها را از طریق تقویت روابط اقتصادی با همسایگان و کشورهایی مانند روسیه و چین در اولویت قرار می دهد. وی معتقد است که ایالات متحده، مصمم به مهار ایران، همیشه دلایلی برای حفظ تحریم ها پیدا می‌کند، حتی اگر تمام خواسته‌های آن برآورده شود». 

ناظران انتظار دارند رئیسی به مشارکت استراتژیک با پکن ، که برای نفت و گاز ایران مشتاق است ، ادامه دهد. همچنین سیاست نگاه به شرق، روابط گسترده ای را با کشورهایی مانند پاکستان ، و دولتهای مرکزی و شرقی آسیا که توسط ایالات متحده محروم شده اند، پیش‌بینی می کند. به همین منظور ، مهدی صفری ، سفیر سابق در چین و روسیه ، به عنوان معاون دیپلماسی اقتصادی وزیر امور خارجه منصوب شد.ایران به شدت به شرکای تجاری جدید نیاز دارد. اما از افزایش قیمت‌های بین‌المللی نفت بسیار سود می برد. در حالی که گزارش می شود اقتصاد ایران منزوی و آسیب دیده از پاندمی است، علائم بهبود را نشان می دهد. کشورهای منطقه ای مانند لبنان که با کمبودهای ویرانگر انرژی روبرو هستند ، بیشتر و بیشتر به ایران وابسته می شوند. 

این امر به دومین قسمت استراتژی رئیسی اشاره می کند: عزمی راسخ برای ترمیم یا تقویت روابط در سراسر جهان عرب. امیرعبداللهیان اخیراً از مصر ، سوریه و لبنان دیدن کرده و با رهبران امارات دیدار کرده است. پس از ماه ها مذاکرات محرمانه با عربستان سعودی به میزبانی عراق ، روابط دیپلماتیک محدود ممکن است به زودی احیا شود. 

اگر این اتفاق بیفتد ، گامی بزرگ در جهت بازیابی توان ایران خواهد بود. ائتلاف منطقه ای ضد ایران تحت حمایت آمریکا و اسرائیل ممکن است با عدم همراهی سایر کشورهای حوزه خلیج فارس مواجه شود. با توجه به رویکرد سیاست‌خارجی و اولویت‌های واشنگتن و صرف نظر از "توافقنامه ابراهیم" ، اسرائیل ممکن است بیش از هر زمان دیگری احساس آسیب پذیری کند و به راحتی تحریک شود. 

متناوبا، مرکز سیاستگذاری امارات در ابوظبی نشان می دهد که تغییر ایران هنوز مورد توجه قرار نگرفته است. در حالی که ریاض و تهران برای ایجاد مسیرهای امن دریایی و کاهش تنش در یمن علاقه نشان داده اند، پافشاری رئیسی بر ادامه حمایت گسترده از "جنبش های مقاومت" منطقه، مانع بزرگی برای هرگونه نزدیک شدن به حاشیه خلیج فارس است.  

گاردین مدعی است، فارغ از استراتژی دوگانه فوق برای تداوم حیات بدون برجام، باز هم بعید است که دولت جدید ایران روند وین را به صورت یک جانبه رها کند  که این امر به نفع دشمنانش خواهد بود. در عوض ، هنگامی که مذاکره کنندگان ایران سرانجام بازمی گردند ، آنها در قبال رعایت تعهدات کوتاه‌مدت، شرایط سخت‌تری مانند مزایای اقتصادی ملموس‌تر را از طرف مقابل مطالبه می‌کنند. آنها بر جداسازی پرونده هسته ای از موضوعاتی مانند موشک های بالستیک و امنیت منطقه تاکید خواهند کرد. در همین حال ، با ادامه مذاکرات ، قابلیت های هسته ای ایران بطور غیرقابل انکاری گسترش می یابد. در مقطعی ، رهبران سرخورده غربی ممکن است توقف کرده و به آنچه "پلن B" می نامند ، روی آورند. به نظر می رسد هیچ کس نمی داند این شامل چه چیزی است، اما احتمالاً این یک خبر بد است. 

به ادعای نویسنده گزارش، با توجه به دشمنی قلبی و کاملاً متقابل با اسرائیل، سابقه دورویی آمریکا، و ناتوانی و تزلزل اروپا، رویکرد رئیسی منطق تلخ خاصی دارد. این امر ریسک یک شکاف دائمی با دموکراسی های غربی را برای ایران به همراه دارد. بدتر از آن ، این راه را برای شاهین‌ها از هر طرف باز می کند که بی پروا راه حل های نظامی را تبلیغ می کنند؛ در حالی که در واقع چنین "راه حلی" وجود ندارد.جنگ با ایران؟ این که هنوز اتفاق نیفتاده به این معنا نیست که هرگز اتفاق نمی افتد.

سیمون تیسدال

دبیر سرویس سیاست‌خارجی روزنامه گاردین

منبع:روزنامه گاردین

۱۴:۰۴ ,۰۴ آذر ۱۴۰۰

اخبار مرتبط


این سناتورهای جمهوری‌ خواه سپس در ادامه نامه خود ضمن تأکید بر لزوم توقف مذاکرات در وین برای احیای برجام، از ایران به عنوان کشور حامی تروریسم ...

نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری گفت: بنده رئیس‌جمهور شوم، آمریکایی‌ها التماس می‌کنند و مجبور می‌شوند تحریم‌ها را بردارند زیرا آمریکا نیازمند ...

به گفته عبدالرحمن العسومی، رئیس پارلمان عربی غیبت اعراب در مذاکرات وین به نفع منطقه نیست. ترتیبات کنونی درخصوص توافق با تهران بازتاب‌هایی ...

دبیر کل سازمان ملل متحد در یازدهمین گزارش خود در مورد اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، بازگشت آمریکا به برجام را اقدامی مناسب دانست و از واشنگتن ...

به اذعان همه طرف‌ها مذاکرات برجام ادامه دارد، اما زمزمه‌هایی مطرح است مبنی‌بر اینکه به دلایلی اوضاع تغییر کرده و دیگر مانند گذشته نیست. به‌همین‌علت ...

نظر خود را ثبت کنید

ویدیو

عکس

اینفوگرافی