گفت‌وگوی عقلای اصلاح‌طلب و اصول‌گرا کلید می‌خورد؟

فرمان خاتمی برای حضور اصلاح‌طلبان در بین مردم | رمزگشایی از یک پیام

سیدمحمد خاتمی، رهبر جریان اصلاحات باز هم دست به قلم شد و این‌بار به بهانه کنگره حزب «اتحاد ملت» به اصلاح‌طلبان هم هشدار داد و هم توصیه‌هایی کرد. خاتمی البته گلایه از رقبا را نیز چاشنی این پیام کرده است.

قرن نو ـ گروه سیاسی: با یک «تَکرار» سیل رأی‌دهندگان به راه افتادند تا پای صندوق‌های رأی حاضر شوند و تغییراتی را در سیستم اداره کشور رقم بزنند. از آن روز چند سالی می‌گذرد، چند سالی که شاید برای اصلاح‌طلبان به چشم به‌هم‌زدنی گذشت اما برای تغییر مناسبات و معادلات زمان چندان کمی نبود، اتفاقات هم کم نبود، از نارضایتی‌های دی ماه 96 گرفته تا قصه پرغصه آبان 98 و مواضعی که موجب شد با هر اتفاق خیل عظیمی از همان‌هایی که با یک اشاره، رأی را به سبد اصلاح‌طلبان ریخته بودند راهشان را از این جریان جدا کنند.

در این میان غلط‌های املایی جناح چپ هم آنقدر پرتعداد شد که پیش‌بینی سقوط از آن عرش، غیب‌گویی محسوب نمی‌شد و این آشفتگی آنچنان گریبانشان را گرفت که حتی رأس هرم اصلاح‌طلبان نیز اعتراف کرد که دیگر «تَکرار»ها و فراتر از آن نمی‌تواند آب رفته را به جوی بازگرداند.

حالا دیگر از آن خیل زیاد طرفداراران جناح چپ خبری نیست و شاید همین موضوع باعث شد تا «سیدمحمد خاتمی» در ردای لیدر جریان چپ قلم به دست شود و بار دیگر ( البته این‌بار به بهانه کنگره حزب «اتحاد ملت») هشدارها و انذارهایی هرچند در لفافه برای هم‌جناحی‌های خود مطرح کند و صد البته در میان این توصیه‌ها و هشدارها برای هم‌طیفان سیاسی خود، تلنگر زدن به رقیب نیز فراموش نشده است.

گلایه‌ای خطاب به رقیب 

«اصلاحات (اصلاح‌گری) ازیک‌سو مورد خشم، اعتراض و ناسزاگویی متوهمان به اصطلاح «براندازی» است و ازسوی‌دیگر مورد بی‌مهری و جفای آنان که وضع مطلوب را می‌پسندند و ناکامی‌های بزرگ را در تأمین خواست و مصلحت ملت نمی‌بینند یا همه را به دیگران نسبت می‌دهند و راه و رسم خود را عین انقلاب می‌دانند با تکیه بر قدرتی که به‌حق یا ناحق به دست آورده‌اند درصدد حذف و دفع هر آن کس و هر آن چیزی هستند که گذر از وضع موجود به وضع مطلوب را می‌طلبد.»

اینها بخشی از جملاتی است که سیدمحمد خاتمی خطاب به رقبایش که مهره‌های اصلی اصلاح‌طلب را چه در جریان انتخابات مجلس و چه در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری کنار زدند به زبان آورد و به نوعی یادآوری کرد که اگر اصلاح‌طلبان در قدرت تحمل نشوند و از این عرصه خط بخورند ممکن است «براندازان» فرصت بیشتری برای فعالیت پیدا کنند. 

او این منظور خود را شفاف‌تر می‌کند و کنار گذاشتن اصلاح‌طلبان را جفایی در حق ملت معرفی می‌کند و می‌گوید: «به نظر من آنچه پیش آمده گرچه جفا به ملت است ولی می‌تواند فرصتی مناسب باشد برای اصلاح‌طلبان که بالفعل از قدرت کنار گذاشته شده‌اند و مسئولیتی ندارند...».

فرمان برای حضور اصلاح‌طلبان در بین مردم

سال 96 وقتی پای انتخابات ریاست‌جمهوری دوازدهم و کاندیداتوری حسن روحانی برای دومین‌بار به میان آمد، اصلاح‌طلبان یکپارچه از روحانی حمایت کردند و هر آنچه توان داشتند به‌کار بردند تا دولت حسن روحانی برای چهار سال دیگر تمدید شود که به خواسته خود هم رسیدند اما چند ماه بعد وقتی اولین جرقه‌های نارضایتی در دی ماه 96 زده شد، جریان چپ ابتدا انتقاداتش را متوجه مردم کرد و وقتی دایره اعتراضات بیشتر شد از بار مسئولیت خود در قبال تشویق برای رأی دادی به دولت حسن روحانی شانه خالی کرد؛ موضوعی که خود به یک شکاف میان مردم و جریان اصلاحات تبدیل شد و از همان زمان بود که «شعار پایان اصلاح‌طلبی و اصول‌گرایی» از سوی مردم سر داده شد.

هرچند این شعار چندان جدی گرفته نشد اما خیلی زود هم جریان اصول‌گرایی و هم جریان اصلاح‌طلبی متوجه شدند که این شعار فقط یک تهدید نبود. موضوعی که خاتمی نیز در حرکت دادن انگشت اشاره‌اش خطاب به اصلاح‌طلبان به آن اشاره کرده و از پذیرش مسئولیت و لزوم پاسخگو بودن این جریان سخن گفته است.

اوج این اشارات را می‌توان در این جمله دید که «... اصلاح‌طلبان نیز باید پاسخگوی کارنامه و عملکرد خود در گذشته باشند و احیاناً سهم خود را در پدید آمدن وضع موجود بشناسند و مسئولیت آن را بپذیرند.» 

او در بخش دیگری از این پیام برای کم شدن این شکاف از نزدیک شدن به مردم سخن می‌گوید و توصیه می‌کند تا فعالان جریان اصلاح‌طلبی به میان مردم بروند و تلاش کنند تا اعتماد دوباره آنها را جلب کنند. 

کنایه به دعواها در اردوگاه اصلاح‌طلبی

در ماه‌های منتهی به انتخابات 1400، اختلافات میان برخی اصلاح‌طلبان و مشخصاً دو حزب اصلی اصلاح‌طلبی یعنی «اتحاد ملت» و «کارگزاران» به اوج رسید؛ به‌طوری‌که  تقریباً هر روز در صفحه‌های مجازی یا مصاحبه‌های مطبوعاتی  کنایه‌هایی از سوی اعضای شورای مرکزی دو حزب خطاب به یکدیگر ردوبدل می‌شد.

حالا بعد از شش ماه، سیدمحمد خاتمی از آنچه گذشت زبان به گلایه باز می‌کند و از لزوم حرکت متحد و منسجم سخن می‌گوید. او اشاره می‌کند: «جامعه ملتهب ما در این به اصطلاح مرحلهٔ گذار بیش از هر چیز به گفت‌وگو نیازمند است.... اولاً گفت‌وگوی درون‌گروهی و درون‌جبهه‌ای. گفت‌وگو نه به این معنی است که اختلافی وجود ندارد، بلکه با وجود اختلاف‌ها که طبیعی (و در جای خود مفید است) با گفت‌وگو در درجهٔ اول می‌توان به حقیقت و حق نزدیک‌تر شد و در درجهٔ بعد می‌توان در حرکت به سوی آنچه به صلاح و موجب فلاح است هماهنگ‌تر و حتی متحد حرکت کرد و با گفت‌وگو می‌توان از تبدیلِ اختلاف به ستیز و نزاع جلوگیری کرد و در واقع با گفت‌وگو زندگی را انسانی‌تر کرد.»

گفت‌وگوی اصلاح‌طلبان و اصول‌گرایان کلید می‌خورد؟

هرچند انتخابات 92 و بعد از آن انتخابات 94 نوعی پیوند میان اصلاح‌طلبان و اصول‌گرایان برقرار شد اما این پیوند ناگسستنی نبود و کم‌کم اختلافات جای خودش را در این میان باز کرد تا جایی‌که وقتی هنوز صحبتی از ردّ صلاحیت «علی لاریجانی» به میان نیامده بود و کسی هم فکرش را نمی‌کرد مُهر ردّ صلاحیت شورای نگهبان پای کارنامه لاریجانی بنشیند، زمزمه اصلاح‌طلبان برای جدا کردن راهشان از اصول‌گرایان معتدل آغاز شده بود اما حالا بعد از چند ماه پیام سیدمحمد خاتمی نشان می‌دهد که این تصمیم چندان هم مورد قبول رهبر اصلاحات نبوده است و خاتمی غیرمستقیم از این موضوع گلایه می‌کند و در مقابل به هم‌کاسه شدن اصلاح‌طلبان با خردمندان اصول‌گرا اشاره می‌کند؛ موضوعی که می‌تواند چند مصداق عینی و واضح یعنی «علی لاریجانی»، « ناطق نوری»، «محمدرضا باهنر» و... داشته باشد.

5965

۰۸:۲۰ ,۱۴ آذر ۱۴۰۰

اخبار مرتبط


مجید انصاری، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و چهره شاخص اصلاح‌طلب بر این باور است که در اوضاع کنونی کشور بزرگان دو جریان سیاسی باید اختلاف‌ها را ...

قائم‌مقام حزب اعتماد ملی می‌گوید: تا زمانی که احزاب سیاسی در امر انتخابات نقش اصلی را بازی نکنند نباید انتظار تشکیل یک مجلس قوی و پاسخگو را ...

معصومه آقاپورعلیشاهی، نماینده مردم شبستر در مجلس دهم گفت: توافق احتمالی در وین شاید منجر به یک سلسله گشایش‌های اقتصادی در کشور شود که به‌تبع ...

فارغ از اینکه اصلاح‌طلبان یارای بازتولید و بازگرداندن حامیان از دست رفته خود را داشته باشند یا نه، وحشت و نگرانی جریان حاکم از دیدارهای سران ...

نظر خود را ثبت کنید