دلیل مخالفت‌ها با شفاف شدن آرا در پارلمان

اما و اگرها بر سر شفاف شدن آرای نمایندگان مجلس | یا همه یا هیچ!

بررسی لایحه شفافیت آرای نمایندگان مجلس در جلسه غیرعلنی مجلس شورای اسلامی، به فرجام جالبی رسید و آن تعمیم شفافیت به دیگر نهادها بود، اما از قدیم گفته‌اند، «سنگ بزرگ علامت نزدن» است.

قرن نو ـ گروه سیاسی ـ کتایون مافی: در سراسر دنیا متناسب با مصالح هر کشوری درجه‌ای از شفافیت در آرای پارلمان آن کشور وجود دارد. در ایران نیز از مدت‌ها قبل طرح شفافیت آرای نمایندگان مجلس به دستگاه قانون‌گذاری کشور تقدیم شده و از شعارهای مهم نمایندگان مجلس در بدو ورود به پارلمان بود اما از هنگام طرح این مسئله در مجلس، شفافیت تا امروز چرخش‌های فراوانی داشته است. در آخرین تحول، موضوع شفافیت در جلسه غیرعلنی سه‌شنبه گذشته مجلس مطرح شد.

سخنگوی هیئت‌رئیسه مجلس در تشریح این جلسه گفت: با توجه به اینکه، نمایندگان بر این امر معتقد بودند طرح شفافیت پس از تصویب در مجلس به دیگر نهادها نیز تعمیم پیدا کند، در جلسه غیرعلنی مقرر شد که ما به جای این کار، طرح جامع‌تری را در نظر بگیریم که نهادها و تمامی دستگاه‌ها را تعمیم بدهد.

سیدنظام‌الدین موسوی با اشاره به اینکه درحال‌حاضر مجلس جزو شفاف‌ترین نهادها و شاید شفاف‌ترین نهادها باشد؛ زیرا مردم و رسانه‌ها به صورت علنی در جریان مذاکرات، موافقت‌ها و مخالفت‌های نمایندگان قرار دارند، در مورد نظرات نمایندگان گفت: بخشی از نمایندگان معتقدند که موضوع شفافیت باید همه ارکان‌ها و همه بخش‌ها را دربربگیرد و نباید صرفاً محدود به مجلس شورای اسلامی باشد.

باید گفت چنین نگرانی از سوی نمایندگان درست نقض بخش اول صحبت‌های نظام‌الدین موسوی است؛ زیرا آنها می‌خواهند تبعات شفافیت، تنها دامن مجلس را نگرفته و همه در این مسئله شریک باشند، بنابراین هنوز مسائلی هست که نمایندگان در نظر دارند پشت‌پرده بماند تا کمتر مجبور به پاسخگویی در مورد عملکرد خود باشند.

سخنگوی هیئت‌رئیسه مجلس در بخش دیگری از اظهارات خود در مورد جلسه غیرعلنی مجلس خاطرنشان کرد: مجلس کاملاً موافق و پیگیر موضوع شفافیت است و خود را پرچمدار موضوع شفافیت می‌داند و قطعاً این موضوع در دستورکار مجلس قرار می‌گیرد.

باوجوداین، میان حرف و عمل فاصله بسیار است؛ زیرا اظهارنظرهای مختلف نشان می‌دهد که اراده‌هایی مانع از تحقق این امر می‌شود.

دلیل مخالفت‌ها با شفاف شدن آرای نمایندگان 

اما دلیل مخالفت برخی از نمایندگان با این طرح چیست؟ علیرضا بیگی، نماینده مردم تبریز در تشریح جلسه غیرعلنی اخیر مجلس به برخی از این دلایل اشاره کرده و می‌گوید؛ «مخالفان معتقد هستند که این طرح اسباب تضعیف مجلس را فراهم خواهد کرد و اصطکاک با گروه‌های مختلف را به‌دنبال دارد. همچنین باعث تأثیرگذاری افراد بر نمایندگان خواهد شد و گروه‌های مختلف تلاش خواهند کرد که نماینده را از نظرات خودشان متأثر کنند.»

وی در ادامه گفته است؛ «نمایندگان مخالف معتقد بودند که شفافیت آرا در رابطه با موضوعاتی مانند مسائل قومی یا صنفی و یا رأی به افراد، برای نماینده ایجاد دردسر می‌کند. همچنین موضوع محرمانه بودن یکی از دلایل مخالفان این طرح است؛ موضوعی که در این طرح به هیئت‌رئیسه موکول شده و هیئت رئیسه تشخیص می‌دهد که رأی درباره این موضوعات محرمانه باشد یا نباشد.»

حجت‌الالسلام جواد نیک‌بین، نماینده مردم خراسان رضوی نیز در این‌باره اظهار کرد: مسائل امنیتی ما را کسانی که نباید می‌دانند، ولی مسائل غیرامنیتی را که همه مردم باید بدانند، نمی‌دانند!

حجت‌الاسلام محمد باقری‌بنابی، نماینده آذربایجان شرقی در مجلس نیز در این‌باره گفت: شفافیتی که مردم به دنبال آن هستند باید در رأی اعتمادها، هیئت‌رئیسه مجلس، انتخابات حقوقدانان شورای نگهبان، انتخابات رؤسای کمیسیون‌ها دیده شود. کار‌های پوپولیستی در کشور زیاد است. به‌طورکلی در کار کارشناسی همه امور را نمی‌توانیم برای مردم توضیح دهیم، دراین‌صورت برای یک رأی نماینده، صداوسیما باید در اختیار باشد تا تمامی مسائل بازگو شود.

وی تأکید کرد که الان نفاق در کشور زیاد است، با این طرح نفاق بیشتر می‌شود؛ برای مثال در موضوع رتبه‌بندی معلمان یا ارزش‌افزوده و یا لوایح دیگر صنفی اگر رأی یک نماینده برخلاف صنفی باشد باید پاسخگو باشیم.

رطب‌خورده منع رطب نکند

باید در نظر داشت که در عصر فناوری اطلاعات و انقلاب ارتباطات، نمی‌توان موضوعی را از مردم مخفی نگه داشت. دیگر زمان قیام و قعود در مجلس حتی به شکل الکترونیکی نیز به پایان رسیده و مردم به دنبال راستی‌آزمایی و عمل به اقدامات وعده داده‌شده از سوی وکلای خود هستند.

به عقیده برخی تحلیلگران، طرح شفافیت نه‌تنها باعث اعتبار مجلس می‌شود؛ بلکه در بسیاری از موارد می‌تواند حمایت عمومی در بسیاری از تصمیم‌گیری‌ها را خودبه‌خود به دنبال داشته باشد. طرفداران این طرح تأکید دارند، رأی نمایندگان هم نباید پنهان باشد و نماینده باید به وکلای خود توضیح دهد که چرا به وزیر، لایحه یا طرحی رأی مثبت یا منفی داده است.

رحمت‌الله فیروزی می‌گوید؛ «معتقدم این شفافیت نباید فقط مختص به نمایندگان مجلس باشد، بلکه باید در سایر ارکان کشور این شفافیت را شاهد باشیم.» روح‌الله ایزدخواه، دیگر نماینده مجلس یازدهم نیز دراین‌زمینه معتقد است: «اگر می‌خواهیم لابی‌گری نباشد و عقلانیت باشد، شفافیت لازمه این کار است؛ کسی که متخصص است و برای رأی منطق دارد، کار خود را انجام می‌دهد، باید راهی که پشت آن منطق وجود دارد، توصیه شود و اگر منطقی برای راهی وجود دارد، مردم هم باید آن را بدانند و در صورت توجیه است که منطق را می‌پذیرند.»

حالا چرا نمایندگانی که با شعار شفافیت وارد خانه ملت شدند، در مورد اجرای آن تردید دارند؟ چرا مجلس نمی‌خواهد گام اول را دراین‌زمینه بردارد و پیش‌قدم شود؟ آیا مردم در کشور نامحرم هستند؟

به نظر می‌رسد برخی مخالفان این طرح بر این مسئله تأکید دارند که از این ستون به آن ستون فرج است و ممکن است در آخرین لحظه بتواند حرف خود را به کرسی بنشانند.

موضوعاتی چون «جامعیت داشتن» طرح یا «طراحی سامانه» مربوط به آن، به دنبال عقب انداختن تصویب و اجرای این طرح است.

همراه با افکارِعمومی، محمدباقر قالیباف، ریاست مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به این جلسه، گفت: شفافیت لازمه امروز کشور است و مجلس شفاف‌ترین نهاد کشور است و شفافیت کل سیستم و نظام باید از مجلس آغاز شود، لذا مجلس باید این وظیفه خطیر خود را انجام دهد و سپس شفافیت را از سایر دستگاه‌ها به‌طور جد طلب کند.

در نهایت شفافیت یک اصل اسلامی است و مردم می‌دانند که «رطب‌خورده، منع رطب کی کند؟» طرفداران این طرح تأکید دارند که شفافیت هزینه دارد و به نظر می‌رسد که برخی از پرداخت این هزینه می‌ترسند.

5965

۱۵:۰۰ ,۲۰ آذر ۱۴۰۰

اخبار مرتبط


یک نماینده احمدی‌نژادی مجلس [ذوالنور] دیروز در سخنانی درباره وزیر پیشنهادی اطلاعات، رؤسای جمهور دولت‌های اصلاحات و سازندگی و بعضی افراد ...

سد ماملو آب بخشی از رینگ تهران یعنی جنوب و جنوب شرقی تهران را تامین می‌کند. سدی که از جاجرود و دماوند آب می‌گیرد و در بین راه میزبان فاضلاب ...

هنوز چند روزی از بهار سال ۱۴۰۱ نگذشته است، اما گویا بهارستانی‌ها به دنبال آن هستند که به دولت یادآوری کنند که ماه‌عسلش دیگر به پایان رسیده ...

محمدباقر قالیباف برای سومین سال پیاپی رئیس مجلس شورای اسلامی شد.

نظر خود را ثبت کنید