بر کسی پوشیده نیست که چین می‌خواهد از آمریکا در حوزه فناوری پیشی بگیرد. با این حال به‌نظر می‌رسد نخبگان و مالکان شرکت‌های آمریکایی ناخواسته در خدمت اهداف چین هستند و به آنها برای تسلط بر جهان فناوری کمک می‌کنند.

قرن نو – گروه فناوری اطلاعات: پیتر شوایزر، نویسنده کتاب‌های پرفروش «پرداخت کلینتونی» و «دست اندرکاران فساد» در کتاب جدید خود به نام «دست‌های قرمز رنگ»، راه‌های ثروتمند شدن سیاستمداران و مدیران ارشد اجرایی در چین را تشریح کرده است.

او در این کتاب نشان می‌دهد که چگونه شرکت‌های فناوری بزرگ، حریم خصوصی و امنیت ملی آمریکا در راه قدرت فزاینده چین قربانی می‌ٰکنند. به گفته شوایزر، مدیران و روسای شرکت‌های بزرگ فناوری آمریکا به ابزاری قدرتمند کردن و تسلط چین در حوزه فناوری و همچنین افول غرب در این زمینه تبدیل شده‌ٰاند.

این درحالی است که شی جی پینگ رئیس‌جمهور چین گفته است علم و فناوری یک ابزار ملی هستند. رئیس جمهور چین همچنین از ملت خود خواسته است تا برای فرمانروایی بر قله‌های تکنولوژی در جهان و توسعه آن در آینده تلاش کنند.

برای دستیابی به این هدف، پکن رویکرد تلفیقی بکارگیری همزمان دستاوردهای فناوری در بخش نظامی و غیرنظامی را دنبال می‌کند. به این معنی که هرگونه پیشرفت فناوری در بازار باید مستقیما در حوزه نظامی به کار گرفته شود به همین دلیل  آنها به طور موثر بسیاری از افراد قدرتمند در صنعت فناوری آمریکا را جذب کرده‌اند تا با ایجاد راهکار همکاری مشترک بتوانند در بخش فناوری قدرت خود را بیش از پیش افزایش دهند.

فیس‌بوک، نمونه‌ای واضح از خدمت‌گزاری به چین

در سال 2015 میلادی، دولت باراک اوباما یک شام رسمی دولتی در کاخ سفید برای شی جی پینگ همتای چینی برگزار کرده بود. جمعیت حاضر شامل دویست مهمان قدرتمند و نخبه از بخش‌های دولتی و تجاری بودند. در میان آنها مارک زاکربرگ، بنیانگذار جوان فیسبوک و همسرش پریسیلا که هفت ماهه باردار بود نیز حضور داشتند. زمانی که زاکربرگ در نهایت فرصتی یافت تا مهمان افتخاری یعنی رئیس جمهور چین را از نزدیک ببیند، سوالی بسیار غیرعادی  از او پرسید: او گفت آیا فرمانروای کمونیست‌ها اجازه می‌دهد اسمش را روی فرزندش بگذارد؟

رئیس‌جمهور چین که از این سوال بسیار شگفت‌زده شده بود، با رد درخواست زاکربرگ در پاسخ گفت این مسوولیت بسیار بزرگی است.

البته این اولین باری نبود که یکی از بنیانگذاران فیس‌بوک در برابر مقامات چینی با این لحن و پر از اشتیاق صحبت می‌کرد.

پیش از آن در اواخر سال 2014 میلادی، یک مقام عالی‌رتبه چینی به نام لو وی به منطقه سیلیکون‌ولی در کالیفرنیا سفر کرد. لو، معاون سابق دپارتمان تبلیغات حزب کمونیست چین بود. رئیس جمهور چین او را به سمت رئیس «گروه پیشرو مرکزی برای امنیت اینترنت و اطلاعات» منصوب کرده بود. خلاصه اینکه، لو، تزار اینترنتی چین به شمار می‌رفت یعنی فردی در مقام فرمانروایی بر یک امپراطوری که قرار بود در محدود کردن دسترسی به ایده‌های ویژه و نظارت بر جریان اطلاعات انجام وظیفه کند.

به همین منظور دولت چین ابزارهای زیادی برای انجام کارش به او داده بود. در سال 2013، آنها قانونی را ایجاد کردند که براساس آن انتشار شایعات در فضای مجازی و آنلاین جرم تلقی می‌شد و هرگونه  انتشار پستی که خلاف واقع تلقی می‌شد و بیش از ۵۰۰ بازنشر دریافت می‌ کرد، جرم محسوب و فرد منتشرکننده به حداکثر سه سال زندان محکوم می‌شد.

زمانی که لو از دفتر مرکزی فیسبوک در کالیفرنیا در منلو پارک بازدید کرد، زاکربرگ در آنجا مانند یک مهمان ویژه و از سر دوستی با او رفتار کرد. در آن بازدید رئیس فیس‌بوک به مقام چینی توری از پردیس جدید طراحی شده و بزرگترین پلان طبقه باز در جهان توسط فرانک گری ارائه کرد.

پس از آن لو و زاکربرگ هر دو به دفتر خصوصی مدیر فیس‌بوک رفتند. لو روی صندلی مدیرعامل فیس‌بوک نشست، چند عکس گرفت و سپس کتابی آشنا را آنجا دید که روی میز زاکربرگ قرار داشت. آن کتاب به نام «حکومت چین» در 515 صفحه نوشته شده و حاوی سخنرانی‌ها و نظرات رئیس‌جمهور چین بود.

ممکن است از خودتان بپرسید چرا چنین کتابی روی میز کار یک سرمایه‌دار آمریکایی قرار داشت؟ زاکربرگ برای این سوال به مهمانش توضیح داد که کتاب را برای خودش و برای کارکنان به عنوان راهنما خریده است. زاکربرگ گفت: می‌خواهم مکتب سوسیالیسم را با ویژگی‌های چینی به کارگران و کارمندان بفهمانم.

با این حال فیس‌بوک زاکربرگ در سال 2016 میلادی با گوگل همکاری کرد تا یک کابل زیردریایی بسازد و از طریق آن سانفرانسیسکو را به هنگ‌کنگ، چین و سایر مکان‌های آسیا متصل کند. این کابل که به اصطلاح شبکه کابلی و نوری اقیانوس آرام نام گرفت با هدف ارائه خدمات اینترنت و داده به مشتریان در آسیا طراحی شده بود. در همین راستا این دو ابرقدرت فناوری آمریکا یعنی فیس‌بوک و گوگل تصمیم گرفتند با یک شرکت چینی به نام Dr. Peng Telecom & Media Group شریک شوند و برای ساخت و اتصال به مسیر آسیایی همکاری خود را گسترش دهند.

نکته جالب این بود که شرکت تلکام پنگ از سوی شرکت تامین مالی اوراق بهادار چین حمایت می‌شد و از نزدیک با شرکت هواوی و پیمانکاران دفاعی نظامی در این کشور همکاری می‌کرد. حالا ممکن است بپرسید چه اشکالی در این ساختار کاری و مالی شرکت پنگ وجود دارد؟

پاسخ اینجاست که کمیسیون ارتباطات فدرال ایالات متحده در سال 2020 میلادی در اقدامی بی‌سابقه دستور منع هرگونه همکاری با این پروژه را صادر کرده بود. همچنین براساس اعلام وزارت دادگستری آمریکا، کابل فیس بوک-گوگل «فرصت‌های بی‌سابقه‌ای» را برای جاسوسی دولت چین ارائه می‌کرد.

حالا خوب است بار دیگر شرکت‌های آمریکایی از خود بپرسند چگونه این غول‌های فناوری خطر آشکار جاسوسی را از سوی چین در نظر نگرفتند، البته این یک راز باقی می‌ماند، شاید هم آنها این خطرات را دیده بودند و صرفا اهمیت ندادند.

گوگل و همکاری‌های گسترده با شرکت‌های چینی

در قلب استراتژی کسب و کار شرکت گوگل، عطش بی‌پایان برای جمع‌آوری و مدیریت داده‌ها قرار دارد و در عین حال معاملات گسترده آنها در چین نشان می‌دهد که نمی‌توانند در برابر بهره‌برداری از منابع بزرگ و ارائه شده به آنها مقاومت کنند.

در سال 2017 میلادی، گوگل از افتتاح مرکز تحقیقاتی هوش مصنوعی در شهر پکن خبر داد. براساس اعلام شرکت گوگل، این مرکز هوش مصنوعی در چین شامل گروه کوچکی از محققان است که از سوی چند صد مهندس مستقر در چین پشتیبانی می‌شود.

در این باره، فیفی لی، رئیس سرمایه‌گذاری شرکت گوگل گفت: من معتقدم هوش مصنوعی و مزایای آن هیچ مرزی ندارند و موضوع آنها خارج از موضوع ملیت است. این درحالی است که تحقیقات در مرکز هوش مصنوعی گوگل در قلب چین شامل نوعی از فناوری به نام یادگیری ماشینی است که می‌تواند نتایج را براساس حجم عظیمی از داده‌ها طبقه‌بندی، دریافت و پیش‌بینی کند. این دقیقاً همان کاری است که مقامات نظامی و اطلاعاتی از هوش مصنوعی می‌خواهند.

همکاری  شرکت گوگل با نهادها و شرکت‌های چینی در زمینه تحقیقات هوش مصنوعی در همان سالی رخ داد که حزب کمونیست چین و دولت این کشور  برنامه «توسعه فناوری هوش مصنوعی» خود را ارائه کردند.

براساس گزارش ارائه شده از سوی دولت چین، هوش مصنوعی به «کانون جدیدی از رقابت بین‌المللی» تبدیل شده است که می‌تواند باعث افزایش قدرت ملی شده و حتی در دادن انرژی و قدرت به جوانان ملت و خلق چین نیز نقش موثر داشته باشد. این در حالی است که چین اعلام کرده است پیشی گرفتن از آمریکا در زمینه هوش مصنوعی یک «اولویت ملی» به شمار می‌رود.

در این باره جیمز دانفورد، ژنرال تفنگدار نیروی دریایی و رئیس وقت ستاد مشترک ارتش آمریکا پیش از این به کمیته سنای ایالات متحده گفته بود: «کاری که گوگل در چین انجام می‌دهد، به طور غیرمستقیم به نفع ارتش چین است. البته دانفورد بعد از گفتن این جمله حرف خودش را اصلاح کرد و گفت: اگر بخواهم صادقانه بگویم، «غیرمستقیم» ممکن است توصیف کاملی از آنچه واقعاً هست نباشد، این موضوع بیشتر یک منفعت مستقیم برای ارتش چین است.»

همکاری بین شرکت‌های فناوری آمریکایی و آزمایشگاه‌های تحقیقاتی مرتبط با ارتش چین پیامدهای زیادی برای امنیت ملی آمریکا دارد. چیزی که این همکاری را حتی تلخ‌تر می‌کند، این واقعیت است که چین از فناوری‌های پیش‌بینی‌شده بسیار متفاوتی در مقایسه با آمریکا استفاده می‌کند.

علاوه بر این کمیسیون امنیت ملی آمریکا پیش از این در گزارش نهایی خود درباره  هوش مصنوعی اعلام کرد: رژیم‌‌های مستبد به استفاده از فناوری تشخیص چهره مبتنی بر هوش مصنوعی، بیومتریک، تجزیه و تحلیل پیش‌بینی کننده و ترکیب داده‌ها به عنوان ابزار نظارت، نفوذ و کنترل سیاسی ادامه خواهند داد.

البته شاید جالب باشد تا بدانید رئیس کمیسیون امنیت ملی آمریکا در آن موقع چه کسی بوده است؟ اریک اشمیت، مدیرعامل سابق گوگل. با این که مشخص شده است چرا پکن می‌خواهد با شرکت‌های منطقه سیلیکون ولی آمریکا همکاری کند، اما این سوال همچنان پابرجاست که چرا کارشناسان و مدیران بخش‌های فناوری آمریکا تا این حد مشتاق همکاری با پکن هستند؟! پاسخ ساده و صریح است: به دلیل اینکه داده‌ها در دنیای فناوری حرف اول را می‌زنند.

دکتر کای فو لی، سرمایه‌گذار فناوری و نویسنده کتاب ابرقدرت‌های هوش مصنوعی در این باره توضیح می‌دهد که «داده‌های بیشتر، بیش از هر الگوریتم دیگری در حوزه فناوری به شما کمک می‌کنند.». بدین ترتیب می‌توان گفت اگر در دنیای هوش مصنوعی داده‌ها را مانند نفت در نظر بگیریم، چین همچون اوپک جدید است.

چین داده‌های بسیار بیشتری در مقایسه با آمریکا  دارد، زیرا مصرف‌کنندگان چینی با داده‌های بیشتری در ارتباط هستند و شبکه گسترده‌تری از داده‌ها را شکل می‌دهند. از دیگر نکات مهم در این باره این است که دولت چین داده‌های بسیار بیشتری در مقایسه با دولت‌های غربی  نیز گردآوری می‌کند.

شرکت تسلا و فعالیت‌های ایلان ماسک در چین

ایلان ماسک، ثروتمندترین فرد جهان، نمونه‌ای بارز از افرادی است که در عین حال که مواضع سرسخت علیه چین دارند اما خودشان در دام این کشور افتاده‌اند. ایلان ماسک پیش از این ناامیدی خود را از تعرفه‌های بالا و سرکوب اطلاعات در چین و همچنین عدم رعایت حق مالکیت معنوی ابراز کرده بود.

ماسک اذعان می‌کند که نهادهای چینی کد نرم‌افزاری شرکت او یعنی تسلا را چندین بار دزدیده‌اند. نکته مهم این است که این مساله که ایلان ماسک از آن صحبت می‌کند، فقط یک مشکل رقابتی نیست، بلکه یک مشکل امنیت ملی برای آمریکا است: نرم‌افزارهای شرکت تسلا در پروژه هوافضای اسپیس ایکس هم استفاده می‌شوند و در پرتاب ماهواره و سایر اقدامات مرتبط با ارتش آمریکا در حوزه هوافضا نیز به کار گرفته می‌شوند.

ایلان ماسک چندین سال است که ساختن تاسیسات فناوری در چین را تکذیب کرده و مدعی است که از تولیدات خود در ایالات متحده کاملا راضی است. اما در سال 2015، زمانی که رونوشت‌های یک نشست در چین به بیرون درز کرد، نشان می‌داد ایلان ماسک قصد دارد کارخانه‌ای در آنجا بسازد. البته او به سرعت اعلام کرد که رونوشت‌ها صحت ندارند و آنها را رد کرد. ایلان ماسک با انتشار توئیتی در این باره نوشت: «نظرات من در چین به درستی رونویسی نشد. تسلا تا جایی که بتوانم تصور کنم به ساخت خودرو و باتری در نوادا و کالیفرنیا ادامه خواهد داد.

بااین حال مقامات پکن همچنان از ایلان ماسک درخواست همکاری کردند. در مارس 2017 میلادی، شرکت Tencent Holdings وابسته به دولت چین، پنج درصد از سهام تسلا را خریداری کرد. ماسک هم در توییتر توضیح داد که شرکت تنسنت قرار است «سرمایه گذار و مشاور» باشد. البته اینکه این شرکت چه نقش مشاوره‌ای برای شرکت تسلا ایفا خواهد کرد، از سوی مدیر اجرایی تسلا هرگز توضیح داده نشد.

ایلان ماسک از آن زمان به یک نیروی قدرت‌افزا برای پکن تبدیل شده است. در ژانویه 2021، او در مصاحبه‌ای توضیح داد که چگونه دولت پکن می‌تواند در مقایسه با دولت منتخب ایالات متحده در قبال مردم خود «مسئول‌تر» باشد.

با این حال برخی از کارشناسان امنیت ملی آمریکا درباره نفوذ مقامات چین و استفاده ابزاری از ایلان ماسک بسیار نگران هستند.

مایلز یو، استاد آکادمی نیروی دریایی ایالات متحده در این باره می‌گوید: پکن شرکت تسلا را با «مالیات ترجیحی و اقدامات نظارتی اولیه به چین» جذب کرد. این نکته را باید در نظر داشت که هنگامی که در چین شروع به فعالیت کردید و موفق هم شدید، مقامات حزب کمونیست در این کشور کم کم تردیدها را کنار می‌گذارند و از اهرم‌های گوناگون برای وادار کردن شما به پیروی از فهرست کاملی از خواسته‌ها از جمله اشتراک‌گذاری فناوری‌ها و دانش اختصاصی استفاده می‌کنند.

۱۳:۱۵ ,۰۶ بهمن ۱۴۰۰

اخبار مرتبط


رئیس جمهور شی جین پینگ، پیش از دیدار مجازی با جو بایدن، رئیس جمهور ایالات متحده، گفت چین آماده است تا اختلافات با ایالات متحده را به درستی مدیریت ...

وزیر امور خارجه اسبق آمریکا گفت، گرچه چین همچنان به تایوان چشم "طمع" دارد، اما او پیش‌بینی نمی‌کند که چین حمله‌ای را علیه این جزیره خودگردان ...

تلاش‌های آمریکا برای جلوگیری از پیشرفت چین در حوزه فناوری مانند تلاش دوچرخه‌سواری است که در مسیر مسابقه با دیگران می‌ایستد و راه آنها را ...

تایوان دو نیروی ارشد نظامی و بازنشسته خود را برای اقامت و با هدف تقویت تبادلات نظامی با آمریکا آن هم در زمانیکه با چین تنش دارد، به واشنگتن ...

نظر خود را ثبت کنید