تحولات منطقه‌ای نظیر شکست مذاکرات هسته‌ای با ایران و تحولات بین‌المللی از جمله جنگ روسیه و اوکراین، کنشگری عربستان سعودی در منطقه را به‌شدت تقویت کرده‌اند.

قرن نو ـ گروه بین‌الملل: در پنج سال گذشته، عربستان سعودی عمدتاً یا دنباله‌رو سیاست‌های امارات متحده عربی بوده و یا در رابطه با بسیاری از موضوعات استراتژیک در خلیج فارس، خاورمیانه و شمال آفریقا دخالتی نداشته است. اکنون اما به‌نظر می‌رسد که عربستان سعودی، در حال ظهور دوباره به‌عنوان یک قدرت رهبر منطقه‌ای است. در رابطه با دلایل این کم‌تحرکی سیاست خارجی عربستان در پنج سال گذشته، کارشناسان به درگیری‌های سیاست داخلی در این کشور و توزیع قدرت در میان خاندان حاکم، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین علت‌ها اشاره می‌کنند. 

با روی کارآمدن جو بایدن، سعودی‌ها احساس خطر کردند. ادبیات تند دولت بایدن و شخص رئیس‌جمهور در مورد وضعیت حقوق بشر در عربستان و اعلام صریح مسئولیت بن سلمان در قتل جمال خاشقچی و همچنین، تعهد سست دولت بایدن به امنیت متحدان عربش در منطقه، از جمله نگرانی‌های عمده سعودی‌ها و شخص بن سلمان در طول دو سال گذشته بوده‌اند. اصرار دولت بایدن به احیای توافق هسته‌ای با ایران نیز بر این نگرانی‌ها افزود. بنابراین، عربستان سعودی به این جمع‌بندی رسید که برای تأمین امنیت خود، علاوه‌بر جست‌وجوی متحدان منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای جدید، باید کنشگری مستقل خود را نیز تقویت کند و مسئولیت تأمین امنیت در حیاط‌خلوت خود را بر عهده بگیرد. تلاش برای بازکردن باب گفت‌وگو با ایران، رفع تنش‌ها با ترکیه و توسعه روابط با اسرائیل، همه و همه در این راستا قرار می‌گیرند.

بن سلمان به‌عنوان همه‌کاره پادشاهی، در ماه‌های اخیر تلاس مضاعفی را معطوف به مسائل منطقه‌ای کرده است. سفر او به مصر، اردن و ترکیه در ماه ژوئن نمایشی از توان مالی عربستان سعودی در شرایطی است که کشورهای منطقه با دشواری‌های اقتصادی فزاینده‌ای روبه‌رو هستند. این سفرها همچنین به همگان نشان داد که پادشاهی عربستان سعودی کماکان یکی از تأثیرگذارترین کنشگران منطقه است. در این میان، سفر بن سلمان به ترکیه و بهبود روابط دوجانبه یک دستاورد دیپلماتیک قابل‌توجه بود؛ زیرا ترکیه همواره پایگاه نیروهای سیاسی اسلام‌گرایی بوده است که عربستان آنها را تهدیدی برای امنیت خود می‌داند. مهم‌ترین کنش و اقدام عربستان سعودی در حوزه سیاست خارجی اما سفر جو بایدن به این کشور و دیدارش با بن سلمان بوده است. 

از این افزایش تحرک در حوزه سیاست خارجی، عربستان سعودی به‌دنبال دستیابی به سه هدف مشخص است:

  • تأیید ادعای خود به‌عنوان قدرت پیشروی جهان عرب و رهبر جهان اسلام که جدا از موضوع پرستیژ، به عربستان جایگاه ویژه‌ای در هرگونه توافق دیپلماتیک با ایران می‌دهد؛
  • تأثیرگذاری بر روند همکاری اعراب و اسرائیل، به‌ویژه با توجه به مطرح‌بودن موضوع مهمی چون صادرات گاز طبیعی از مدیترانه شرقی به اروپا؛
  • نقش‌آفرینی کلیدی در شکل‌گیری نظم جدید در حال شکل‌گیری در شرق مدیترانه و به‌ویژه در لبنان و عراق و همچنین، بازگشت سوریه به آغوش جهان عرب.

5965

۰۹:۴۴ ,۲۵ تیر ۱۴۰۱

اخبار مرتبط


به‌رغم افزایش فشارها بر اسرائیل به منظور حمایت بیشتر از اوکراین، اهداف امنیتی، سبب کندی و احتیاط اسرائیل در این امر شده است.

درحالی‌که ترکیه و اسرائیل در حال برداشتن گام‌هایی جدی برای عادی‌سازی روابط با یکدیگر هستند، نارضایتی‌های دیرین آنکارا و تل‌آویو از یکدیگر، ...

سفر اخیر ولادیمیر پوتین به ایران و حمایت ضمنی رهبری ایران از حمله روسیه به اوکراین، گمانه‌زنی‌ها در رابطه با استراتژیک‌شدن رابطه ایران و ...

تحویل این پهپادها به ارتش روسیه، حداقل در میان و کوتاه مدت تأثیری در سرنوشت جنگ به نفع روسیه نخواهد داشت، چرا که نیروهای روسی برای کسب مهارت ...

نظر خود را ثبت کنید