فلاحت‌پیشه گفت: من معتقد هستم که عملا ایران و امریکا برنامه‌ای برای مذاکره ندارند. در واقع هیات‌ها در این نشست هستند که شاید هیات ایرانی مذاکراتی را با دیگر طرف‌ها شکل دهد ولی من بعید می‌دانم ایران و امریکا برنامه‌ای برای مذاکرات و نزدیک‌تر کردن مواضع خودشان به هم داشته باشند.

قرن نو_ گروه سیاسی - نیلوفر مولایی: روز گذشته بود که، جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، انتظارات برای دستیابی به موفقیت در توافق هسته‌ای ایران و کشورهای غربی را در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در هفته جاری کاهش داد و گفت که او معتقد نیست دیدار با حجت الاسلام و المسلمین سیدابراهیم رئیسی، رئیس جمهور ایران، مثمر ثمر باشد. 

همین اظهارات بورل امیدها را برای دستیابی به توافق کاهش داد. برهمین اساس، حشمت الله فلاحت پیشه، رئیس اسبق کمیسیون امنیت ملی به قرن نو گفت:« در درجه اول آمریکایی‌ها عامل عدم توافق بودند و بعد از آن در برخی از موارد ایرانی‌ها بودند که فرصت را از دست دادند ولی، این ایران است که بیشترین آسیب را از این بن بست می برد و شرایط بعد از انتخابات نوامبر هم بهتر از شرایط امروز نیست.»

مشروح گفت‌وگوی حشمت الله فلاحت‌پیشه را در قرن نو بخوانید.

 

  • آقای فلاحت پیشه! ارزیابی شما از سفر آقای رئیسی به نیویورک و احتمال دیدارهای مهم در حاشیه این سفر برای باز شدن گره برجام چیست؟

معمولا سفر رؤسای جمهور ایران به سازمان ملل متحد سفر سخنرانی محور است و به همین دلیل کمک زیادی به منافع ملی کشور نمی کند. این فقط مختص به آقای رئیسی نیست و قبل از ایشان هم به همین صورت بوده است. 

سازمان ملل متحد بزرگ‌ترین امکان دیپلماتیک برای پیشبرد دیپلماسی و منافع ملی مرتبط با دیپلماسی کشورها است که در دو بخش این کار صورت می گیرد، یکی در بخش دیپلماسی عمومی و دیگری در بخش دیپلماسی رسمی.

دو استفاده مهم از دیپلماسی رسمی

 در بخش دیپلماسی عمومی عمدتا در حول محور سخنرانی سران کشورها است و سران کشورها در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در قبال مسائل بین المللی، در قبال اختلافات بین المللی و حتی در قبال ابتکارهای بین المللی که وجود دارد مواضع خودشان را اعلام می کنند و این دیپلماسی عمومی است. 

اما، یک قسمت دیپلماسی رسمی است که در حاشیه اجلاس سران کشورها یکدیگر را ملاقات کرده و از این حوزه 2 استفاده مهم می‌ کنند. یکی، استفاده از ظرفیت‌های همکاری بین کشورهاست که رؤسای جمهور یا سران کشورها می توانند ملاقات‌هایی داشته باشند، برای پیشبرد مناسبات زمینه چینی کنند و یکی هم برای تنش زدایی است. یعنی، جایی که کشورها با هم تنش دارند آنجا مقامات کشورها با میانجی یا بی میانجی با هم دیدار کرده و تنش‌ها را کاهش می دهند.

به طور معمول رؤسای جمهور ایران کل کارشان این بوده که یک سخنرانی آنجا ارائه دهند و برگردند. متاسفانه حتی ملاقات‌هایی هم که صورت گرفته زیاد نتیجه‌ای ندارد به ویژه در حوزه مربوط به تنش زدایی.

 ایران کشوری است که بیشترین‌ تنش‌هایش با کشورهای غربی است و همین باعث شده که عملا رفت و آمدهای دو جانبه در سطح سران بین ایران و کشورهای غربی خیلی کم باشد و مقامات کشورها برای اینکه مناسبات جهانی یا مناسبات دوجانبه را شکل دهند با مشکلات مختلفی مثل چالش‌ها و اختلافات درونی و .. مواجه هستند.

مسئولان ما اهمیتی برای دیپلماسی تنش‌زدایی قائل نیستند

 ولی در سازمان ملل متحد بدون هیچ واسطه‌ای و فقط با یک هماهنگی می توانند با هم بنشینند و به طور مشخص کشورها از این فرصت برای تنش زدایی استفاده می کنند ولی ایران معمولا از این فرصت‌ها استفاده نمی کند و علتش هم این است که هنوز مسئولان ما در کشور اهمیتی برای دیپلماسی تنش زدایی قائل نیستند.

 حتی زمانی که رؤسای جمهور در سازمان ملل متحد حضور پیدا می کنند با یکسری خطوط قرمز آنجا حاضر می شوند که عملا وظیفه آنها را تقلیل می دهد و کار ویژه آنها را علاوه بر سخنرانی در دیپلماسی عمومی، ملاقات‌های احتمالی را هم به طرح یکسری اتهامات در جلسات دو جانبه و پاسخ دهی به اتهامات و پاسخ دهی به مواضع طرف‌های مقابل و پایان این نشست‌ها تبدیل می کند و این یک واقعیتی است که وجود دارد و من معتقد هستم که معمولا فرصت‌های سازمان ملل متحد برای ایران همچون خیلی دیگر از فرصت‌ها از دست می رود. 

ایران بیشترین آسیب را از بن‌بست مذاکرات می‌برد

  • با توجه به حرف آقای بورل که گفت‌وگو و مذاکره با ایران در نیویورک را مفید ندانسته، فکر می کنید توافق واقعا به بن‌بست رسیده است؟

واقعیت این است که توافق به یک بن بست زمانی رسیده است. یعنی، بعد از اینکه طرفین نتوانستند از فرصت‌هایشان استفاده کنند و مذاکرات به بعد از انتخابات نوامبر در امریکا موکول شد. 

در واقع، در درجه اول آمریکایی‌ها عامل عدم توافق بودند و بعد از آن در برخی از موارد ایرانی‌ها بودند که فرصت را از دست دادند ولی، این ایران است که بیشترین آسیب را از این بن بست می برد و شرایط بعد از انتخابات نوامبر هم بهتر از شرایط امروز نیست.  

ایران و آمریکا برنامه‌ای برای مذاکره ندارند

من معتقد هستم که عملا ایران و امریکا برنامه‌ای برای مذاکره ندارند. در واقع هیات‌ها در این نشست هستند که شاید هیات ایرانی مذاکراتی را با دیگر طرف‌ها شکل دهد ولی من بعید می دانم ایران و امریکا برنامه‌ای برای مذاکرات و نزدیک‌تر کردن مواضع خودشان به هم داشته باشند. 

 

۱۴:۳۰ ,۳۰ شهریور ۱۴۰۱

اخبار مرتبط


رئیس‌جمهور با تاکید بر این‌که مهم‌ترین دستاوردی که دولت دنبال کرده مسئله خنثی کردن تحریم‌ها است، گفت: رفع تحریم‌ها در یک حرکت عزتمندانه ...

انتقاد سعید جلیلی از دیپلماسی دولت رئیسی در جریان مذاکرات احیای برجام نشان می‌دهد که این مذاکره‌کننده سابق، مخالف تمام‌قد گفت‌وگو با آمریکا ...

سینگال مثبت دولت رئیسی برای مذاکره مستقیم با آمریکا با استقبال اهالی سیاست رو به رو شد اما، این موضوع انتقادهایی را هم درپی داشت.

فلاحت‌پیشه گفت: برخی یک تحلیل کهنه‌ای را مطرح می‌کنند که سپاه مخالف برجام است اما، من معتقد هستم مانور اخیر سپاه در رونمایی از دو شهر موشکی ...

نظر خود را ثبت کنید