علی‌رغم این‌که در سخنرانی‌های مجمع، حاضران و سخنرانان با ضرورت احیای برجام سخن می‌گفتند، به نظر می‌رسد هنوز گره از کار فروبسته برجام باز نشده است. اختلاف جمهوری اسلامی و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بر سر پرونده پادمانی هم‌چنان لاینحل باقی مانده و مذاکرات احیای برجام را به بن‌بست کشانده است.

قرن نو - گروه سیاسی: همان‌گونه که انتظار می‌رفت، برگزاری نشست مجمع عمومی سالانه سازمان ملل طی هفته جاری، بار دیگر تلاش‌ها برای احیای برجام را رونق بخشید و حامیان توافق را دلگرم ساخت اما برآیند اظهارنظرها امیدواری چندانی برای باز شدن گره برجام ایجاد نکرد.

مردان هسته‌ای در نیویورک

اگرچه هیات ایرانی با حضور رئیس جمهور پیش از سفر به نیویورک احتمال هر گونه مذاکره رسمی بر سر این مسئله در حاشیه مجمع عمومی را رد کرده بودند، همان طور که وزیر امور خارجه هم تایید کرده بود، گفت‌وگو و رایزنی بر سر احیای برجام، به یکی از مهم‌ترین محورهای این سفر تبدیل شد. 

حضور علی باقری‌کنی، معاون سیاسی وزارت امور خارجه و مذاکره کننده ارشد تهران در مذاکرات هسته‌ای و رضا نجفی معاون حقوقی و بین المللی وزیر امور خارجه و نماینده سابق ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در کنار حسین امیرعبدالهیان، در این سفر نیز به گمانه‌زنی‌ها پیرامون رایزنی بر سر پرونده هسته‌ای ایران دامن زد.

نیویورک جای پیش بردن برجام نیست!

به رغم حضور مردان هسته‌ای ایران در نیویورک، در روزهای گذشته سیگنال‌های مثبتی نسبت به گره‌گشایی از کار برجام در حاشیه نشست مجمع عمومی دیده نشد.

جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در گفت‌وگویی با پالیتیکو گفت احیای برجام در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل شانسی ندارد و خوش‌بین نیست که دیدار با ابراهیم رئیسی، مثمر ثمر باشد. به گفته بورل:  «در سه ماه گذشته، تعامل و روند چندمرحله‌ای رو به پیشرفت داشت و فعالیت طرف‌ها نتیجه را بهبود می‌بخشید. اما در هفته‌های گذشته، چنین نبود و اکنون در بن‌بستیم و متوقف شده‌ایم». او ادعا کرده: «آخرین درخواست طرف ایرانی در برابر پیشنهاد اخیر، دقیقاً اصرار برای توافق نبود و اگر قرار باشد که امروز بگویم آیا در این هفته تحول خاصی رخ خواهد داد یا نه، جوابم این است که گمان نمی‌کنم».

جیک سولیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید هم در جمع خبرنگاران گفته بود: «من انتظار ندارم در نیویورک گشایشی ایجاد شود، چون جای اصلی پیش‌بردن برجام نیست، اما ببینیم چه می‌شود». این در حالی بود که  آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل، در افتتاحیه مجمع عمومی سازمان ملل عنوان کرد که توافق احیای برجام «دور از دسترس» به نظر می‌رسد.

چنین اظهاراتی، واکنش میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمان‌های بین المللی مستقر در وین و نماینده کرملین در مذاکرات هسته‌ای را برانگیخت. او در حساب کاربری توییتر خود نوشت: «اتهام‌زنی و گرفتن انگشت اتهام [به سمت ایران] گویا به نشانه‌ای برای به بن‌بست خوردن مذاکرات وین تبدیل شده است. اگر چنین چیزی هم باشد (بن‌بست در مذاکرات)، معلول عوامل متعددی است». او در ادامه افزود: «تلاش‌ها برای انداختن تمام تقصیرها گردن ایران، منصفانه و عادلانه نیست. مذاکرات، بیش از حد بر وضعیت سیاسی داخل یکی از طرف‌های شرکت‌کننده در مذاکرات (آمریکا) وابسته شده است».

ردپای محسوس برجام در مجمع عمومی سازمان ملل

با این همه روز گذشته، مجمع عمومی سازمان ملل پذیرای اظهارات مقامات پیرامون برنامه هسته‌ای ایران و مناقشات مربوط به آن بود.
ابراهیم رئیسی که بخش مفصلی از سخنان را خود را به «چرخش و تغییر جهان» و ورود به «دوران و نظمی جدید» و انتقاد از جهانِ کهنه‌ «یک‌جانبه‌گرا» اختصاص داده بود، برخورد دوگانه غرب با فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ایران  را مورد انتقاد قرار داد و تاکید کرد سلاح اتمی جایی در دکترین دفاعی جمهوری اسلامی ندارد.

او یادآور شد جمهوری اسلامی با حسن نیت و با قصدی متین، توافق‌نامه‌ای را در سال ۲۰۱۵ پذیرفت و در همان وهله‌ی اول تمام تعهدات خود را انجام داد، اما نتیجه آن، عهدشکنی آمریکا و اِعمال تحریم‌هایی بود که به اذعان خودشان بی‌سابقه‌ترین تحریم‌های تاریخ بود.

رئیسی تاکید تهران بر موضوع تضمین‌های اطمینان بخش در طی مذاکرات را به علت تجربه خروج یک جانبه آمریکا از برجام و تعلل یک ساله از بازگشت به برجام دانست و در ارتباط با تلاش بر سر توافق احیای هسته‌ای ایران گفت: «ما مسیر خود را فارغ از هرگونه توافق، پیدا کرده و با قدرت ادامه می‌دهیم. ضمن اینکه ما در مذاکرات جدی که داشته‌ایم، نشان داده‌ایم که اگر منافع ملت ایران تضمین شود، اراده‌ای قوی برای حل عادلانه این موضوع داریم. معتقدیم گره توافق هسته‌ای از همان جایی باید باز شود که گره خورده است».

جو بایدن، رئیس‌جمهور ایالات متحده، هم در سخنرانی خود در مجمع عمومی با اشاره به مذاکرات هسته‌ای ادعا کرد آمریکا آماده است تا به برجام بازگردد، اما تنها در صورتی که ایران به تعهداتش پایبند باشد. او در عین این‌که مدعی شد: «به ایران اجازه نخواهیم داد به سلاح هسته‌ای دست یابد«، افزود: «هنوز هم باور دارم که دیپلماسی بهترین راه دستیابی به این هدف است. نظام منع اشاعه هسته‌ای یکی از بزرگترین دستاوردهای سازمان ملل متحد است. نباید به عقب برگردیم».

شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر هم طی سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد نسبت به دستیابی به توافق عادلانه در خصوص برجام ابراز امیدواری کرد و گفت به دستیابی به توافقی عادلانه در خصوص برنامه هسته‌ای ایران به طوری که دربرگیرنده نگرانی‌های همه طرف‌ها باشد، معتقدیم. رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه هم در سخنرانی خود گفت: «ما به گفت‌وگو و دموکراسی برای حل مشکلات هسته ای ایران نیاز داریم».

گره فروبسته برجام باز خواهد شد؟

علی‌رغم این‌که در طی سخنرانی‌های مجمع، حاضران و سخنرانان با ضرورت احیای برجام سخن می‌گفتند، به نظر می رسد هنوز گره از کار فروبسته برجام باز نشده است. اختلاف جمهوری اسلامی و آژانس بین المللی انرژی اتمی بر سر پرونده پادمانی هم‌چنان لاینحل باقی مانده و مذاکرات احیای برجام را به بن بست کشانده است.

علی‌رغم این‌که ابراهیم رئیسی در دیدارش با امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در حاشیه نشست مجمع عمومی با اشاره به این مسئله گفته بود: «رویکرد آژانس به مسائل باید فنی و به دور از فشارها و القائات دیگران باشد و ما معتقدیم بدون مختومه شدن پرونده‌های ایران، دستیابی به توافق امکان‌پذیر نیست» و مکرون هم در پاسخ اظهار داشته بود: «ایران و آژانس با همکاری یکدیگر قادر به حل پرونده‌های موجود هستند و ما در این زمینه فشار سیاسی به آژانس وارد نخواهیم کرد»، با این همه هنوز برای قضاوت در مورد حل‌وفصل شدن این مسئله زود است.

کاترین کولونا، وزیر امور خارجه فرانسه که چند روز پیش به خبرنگاران گفته بود: «پیشنهاد بهتری روی میز نخواهد بود و این به ایران بستگی دارد که تصمیمات درستی برای رفع بن‌بست کنونی اتخاذ کند»، بار دیگر تاکید کرده توپ در زمین ایران است و همه چیز بستگی به تعهد و اراده آنها دارد.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز  در جمع خبرنگاران در مقر سازمان ملل در نیویورک گفت: مسائل باقی‌مانده میان ایران و آژانس را نمی‌توان رها کرد.آژانس دسترسی محدودی به تاسیسات اتمی ایران دارد. ما آماده همکاری و تعامل دوباره با ایران هستیم.

۱۰:۰۵ ,۳۱ شهریور ۱۴۰۱

اخبار مرتبط


برخی چهره‌های تندروتر واشنگتن خواستار تشدید فشار و حتی احیای تهدید نظامی علیه ایران هستند و تصور می‌کنند چنین رویکردی باعث تعدیل مواضع تهران ...

با وجود ازسرگیری مجدد مذاکرات احیای برجام بین ایران و غرب، تهدید دولت ایران از سوی اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها این روزها شدت گرفته است. از یک ...

مک گیلیوری درباره حمله جدید ترکیه به سوریه گفت: «اگر هیچ حمایت یا تحریمی از سوی ایران یا روسیه وجود نداشته باشد، اردوغان احتمالاً به‌تنهایی ...

در شرایطی که پیش‌بینی می‌شد با اعلام مواضع تهران در روزهای آتی شاهد گشایشی در روند احیای برجام باشیم، اما گمانه‌زنی‌ها و روایت‌ها از پاسخ ...

نظر خود را ثبت کنید