اولین سالگرد آغاز به کار مجلس یازدهم فرصتی بود که رهبر معظم انقلاب بار دیگر بر همراهی مجلس با دولت تأکید کنند، اما این فاصله‌ بابی‌اعتنایی مجلس یازدهم همچنان در حال افزایش است.

گروه سیاسی قرن نو: حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در ارتباط تصویری با صحن مجلس، خطاب به نمایندگان مردم فرمودند: در مسائل حساس و مهم، ترجیح این است که به‌جای طرح، لایحه ارائه شود زیرا موافقت دولت به‌عنوان مجری را به همراه دارد و همچنین از پشتوانه کار کارشناسی بدنه دولت نیز برخوردار است.

این توصیه و رهنمودی بود که همواره در همه ادوار مجلس از سوی مقام معظم رهبری بر آن تأکید می‌شد، با این‌ حال مجلس یازدهم ترجیح داده است در مواجهه با دولت دوازدهم، آن را ندید بگیرد چراکه مجلس یازدهم طرح‌های بسیاری را بدون هماهنگی دولت روحانی تبدیل به قانون کرد.

برای اثبات این ادعا، می‌توان به یکی از تنش‌زاترین طرح‌های مجلس یازدهم که مورد انتقاد دولت قرار گرفت، اشاره کرد و آن، اجرای قانون «اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها» بود. به گفته احمد امیرآبادی‌فراهانی عضو هیئت‌رئیسه مجلس، طرح این قانون در ساعت 8 و 20 دقیقه صبح دوشنبه 12 آبان 99 بین نمایندگان توزیع و بعد از یک ساعت در صحن علنی مجلس در دستور کار قرار گرفت.

 حامیان آن می‌گفتند، هدف از ارائه این طرح تغییر مسیر  فشار و تحریم علیه ایران و استفاده از ظرفیت صنعت هسته‌ای به‌عنوان ابزار فشار بر کشورهای غربی برای اجرای تعهدات برجامی بود. آنان بعد از تصویب این طرح، رئیس‌جمهور را مسئول اجرای قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها معرفی کردند، تا بتوانند باز هم تقصیرها را به سوی دولت منعکس کنند و برای برای محکم‌کاری نیز میزان مجازات مستنکفین از اجرای این قانون را تعیین کردند. چیزی که تاکنون سابقه نداشته است.

چرایی مخالفت دولت

در آن زمان سخنگوی دولت ضمن اعلام مخالفت با این اقدام مجلس، اعلام کرد: این موضوع از اختیارات شورای عالی امنیت ملی است و مسئولیت هرگونه تصمیم درباره برجام و برنامه‌های هسته‌ای بر اساس اصل ۱۷۶ قانون اساسی فراقوه‌ای بوده و  هیچ نهاد و قوه‌ای به‌تنهایی نمی‌تواند خارج از این چارچوب اقدام کند.

علی ربیعی افزود: بر اساس تجربه‌های پیشین، این طرح شامل کیفیت غنی‌سازی و عدم اجرای پروتکل الحاقی، کمکی به لغو تحریم‌ها نمی‌کند.

اما پیام واقعی این طرح پایان برجام بود و گویا در خانه ملت، کسی توجه نداشت  که نتایج خروج ایران از برجام چیست؟

مجلس یازدهم که رویکردی انتخاباتی به خود گرفته بود، به منافع حزبی و کنار گذاشتن رقیب بیش هر چیز دیگری فکر می‌کرد و نمایندگان در خانه ملت فراموش کردند که چرا بعد از خروج امریکا از برجام، دولت از این توافق خارج نشد.

در نتیجه این اقدام بود که آمریکا در جلسه شورای امنیت سازمان ملل و طرح لغو قطعنامه ۲۲۳۱ تنها بماند و بازگشت تحریم‌های شورای امنیت به دربسته برخورد کند.

بسیاری از کارشناسان سیاسی با اشاره به این قانون، تأکید داشتند که خروج از پروتکل الحاقی به‌ هیچ‌ عنوان «اهرم‌بندی» نیست؛ بلکه موجب می‌شود تا دولت بایدن با استفاده از این موضوع، اجماع علیه ایران را کلید بزند و بعید هم نبود در ادامه راه یک قطعنامه الزام‌آور از شورای امنیت در انتظار ایران باشد.

افزایش احتمال اجماع علیه ایران

با تصویب آن طرح و تبدیل شدنش به قانون، این امکان وجود داشت اجماعی علیه ایران شکل بگیرد و بازرسی‌های «مدیریت‌شده» و پروتکلی که ایران آن را به شکل «داوطلبانه» و با قید شرایط مورد توافق طرفین اجرا می‌کرد، به‌واسطه مداخله شورای امنیت به بازرسی‌های نامحدود و اجباری - ذیل ضرب فصل هفتم منشور - تبدیل شود. 

از سوی دیگر این اقدام می‌توانست بهانه‌ای شود تا دشمنان ایران بتوانند، پرونده ایران را زیر فصل هفتم منشور ببرند. در این صورت کشور در آستانه ورود به ماده ۴۲ یعنی تنبیه و جنگ در طرف دیگر قرار می‌گرفت.

صدایی که شنیده نشده

این مصوبه جنجالی مجلس در نهایت به رغم مخالفت صریح دولت و شخص رئیس جمهور، با تأیید شورای نگهبان و نامه قالیباف، شکل اجرایی به خود گرفت و علاوه بر سایه تحریم بیشتر، سایه افزایش قیمت‌ها را نیز به همراه داشت. تصویب این قانون  نرخ دلار و ارز و قیمت سکه و طلا را صعودی کرد و به دنبال خود افزایش قیمت‌ها و فشار اقتصادی بیشتر را به دنبال داشت؛ همچنین بسیاری از کارشناسان سیاست خارجی امضای این طرح را موجب بهانه‌جویی‌های بیشتر اتحاد عبری-عربی برای فشار بر ایران دانستند.

سدی محکم برای گفت‌وگوهای وین

می‌توان گفت این قانون سدی محکم برای به ورود به گفت‌وگوهای دوباره برجامی و بازگشت امریکا به این توافق بود. پایبندی به برجام، مقبولیت جهانی ایران را بیشتر و موقعیت کشورمان را به لحاظ قانونی و سیاسی و حقوقی در دنیا قابل دفاع می‌کرد.

به گفته کارشناسان حقوقی و سیاسی، نه‌تنها در قانون اقدام راهبردی لغو تحریم‌ها هیچ‌کدام از ضوابط سیاسی و بعضاً حقوقی رعایت نشده بود بلکه چین و روسیه (حامیان ایران) را در کنار امریکا قرار می‌داد. با وجود این،‌ دولت به‌رغم اجرای آن قانون، تاکنون اجازه نداده تبعات و آثار منفی طرح مجلس، بر گفت‌وگوهای وین و احیای برجام، سابه بیفکند زیرا روحانی و ظریف تاکنون توانسته‌اند از طریق مذاکره و گفت‌وگو با طرفین برجام، مانع از پدیدآمدن تبعاتی باشند که در این گزارش به آن‌ها اشاره شده است. به عبارتی دولت اجازه نداده این قانون، برگ برنده‌ای برای طرف مقابل باشد.

اینک باید دید با تغییر دولت و اینکه چه کسی فاتح پاستور خواهد بود، قانون مذکور چه سرنوشتی پیدا می‌کند.

4908

۰۹:۴۵ ,۱۴ خرداد ۱۴۰۰

اخبار مرتبط


محمدباقر قالیباف بعد از ابقای خود به عنوان رئیس مجلس برای دومین سال، در نطقی تأکید کرد که این مجلس خود را در قبال وظایف و اقداماتش برای مردم ...

نماینده مردم تهران در توئیتی از قول قالیباف برای تغییر نرم‌افزار بودجه و اصلاح سبک بودجه‌نویسی خبر داد.

سرانجام لیست شورای ائتلاف به سرلیستی مهدی چمران و پرویز سروری منتشر شد. در این لیست 12 نفر از نزدیکان قالیباف حضور دارند.

واکنش خانواده شهید سلیمانی به نامزدی دختر بزرگ او در انتخابات شورای شهر تهران به موضوعی داغ در سرخط خبرهای سیاسی ایران تبدیل شد. موضوعی که ...

نظر خود را ثبت کنید

ویدیو

عکس

اینفوگرافی