جای خالی فرهنگ در شعارهای انتخاباتی

فرهنگ و کاندیداهای ریاست جمهوری

کافی است به تیترهای اخبار انتخاباتی توجه کنید یا سخنرانی‌های نامزدها را بشنوید تا سهم فرهنگ را در شعارهای انتخاباتی بسنجید. شاید برخی بگویند فرهنگ دغدغه اصلی کشور در شرایط کنونی نیست و مردم گرفتار مشکلات معیشتی و اقتصادی هستند و تمایل دارند برنامه‌ها و وعده‌های نامزدها درباره حل مشکلات اقتصادی را بشنوند. این استدلال گرچه بیراه نیست، گمراه‌کننده و خطرناک است.

قرن نو - سیدرضا صائمی: به نظر می‌رسد هیچ یک از نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری دغدغه جدی در حوزه فرهنگ ندارند یا دست‌کم به آن  کمتر می‌پردازند. کافی است به تیترهای اخبار انتخاباتی توجه کنید یا سخنرانی‌های نامزدها را بشنوید تا سهم فرهنگ را در شعارهای انتخاباتی بسنجید. شاید برخی بگویند فرهنگ دغدغه اصلی کشور در شرایط کنونی نیست و مردم گرفتار مشکلات معیشتی و اقتصادی هستند و تمایل دارند تا برنامه‌ها و وعده‌های نامزدها درباره حل مشکلات اقتصادی را بشنوند. این استدلال گرچه بیراه نیست، گمراه‌کننده و خطرناک است و همان‌طور که به تدریج کالاهای فرهنگی از سبد هزینه خانوار حذف شده ممکن است از سبد تبلیغاتی نامزدها هم حذف شود و آن‌ها نیز گمان کنند که فرهنگ دغدغه جدی نیست یا فعلا باید به محاق برود تا به مسائل مهم‌تر که همان معیشت مردم است پرداخت.

این در حالی است که در جهان امروز فرهنگ نه‌تنها دور از اقتصاد نیست که هم بسیاری از فعالیت‌های فرهنگی کارکردهای اقتصادی دارد و هم بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی به فرهنگ و ملزومات آن وابسته است. در همین دوران کرونا که با تعطیلی بازار و کسب و کارها همراه بود این رسانه‌های نوین و مجازی که بخشی از فرهنگ مدرن هستند بود که امکان فعالیت‌های آنلاین اقتصادی را برای قشر وسیعی از مردم و حتی دولت فراهم کرد و مانع از ورشکستگی آن‌ها شد. از سوی دیگر بخش مهمی از اقشار مردم که اغلب فرهیختگان و نخبگان جامعه هستند مشغول به فعالیت‌های فرهنگی بوده و مشاغل فرهنگی دارند لذا وقتی از فرهنگ حرف می‌زنیم نمی‌توان آن را مستقل از حوزه اقتصاد و سیاست دانست. ضمن اینکه معضل امروز حوزه فرهنگ هم اقتصاد فرهنگ است. 

 از سوی دیگر باز کردن بسیاری از گره‌های اقتصادی در جامعه ما به دست فرهنگ ممکن است. در واقع دو مقوله «اقتصاد فرهنگی» و «فرهنگ اقتصادی» از محورهای مهم در سیاست‌گذاری‌های کلان بوده که حل مشکلات بسیاری منوط به سیاست‌ها و برنامه‌های دولت در این حوزه است. اتفاقا افزایش مشکلات اقتصادی نباید دلیل بی‌توجهی به مقوله فرهنگ باشد یا حذف و کمرنگ شدن آن باشد برعکس باید به فرهنگ و کارکردهایی آن در حل معضلات اقتصادی توجه بیشتری شود. فرهنگ واجد ظرفیت‌های عظیمی در بخش اقتصادی است که کمتر به آن توجه شده و گویی اگر از سودآوری اقتصادی در فرهنگ سخنی گفته شود دامن فرهنگ آلوده می‌شود. در جهان امروز به حدی ارتباط بین فرهنگ با سیاست و اقتصاد نزدیک و درهم تنیده شده که دو مقوله «اقتصاد فرهنگی» و «دیپلماسی فرهنگی» اهمیت مضاعفی یافته است. بسیاری از دولتمردان برای پیشبرد اهداف اقتصادی و سیاسی خود از سرمایه فرهنگی بهره می‌برند. سخن از استفاده ابزاری از فرهنگ نیست بلکه تاکید بر اهمیت فرهنگ در جهان امروز است که بدون توجه به آن نمی‌توان کاری از پیش برد. 

بدیهی است در شرایط کنونی شعارهای انتخاباتی حول وعده‌های اقتصادی بچرخد اما این نباید به معنای غفلت از فرهنگ و اهالی فرهنگ باشد. همین نامزدها برای پیروزی در انتخابات و رقابت با رقبای خود به صنایع فرهنگی مثل رسانه‌ها و سینما و هنر چنگ می‌زنند تا بتوانند با بهره‌گیری از ساز و کارهای فرهنگی در یک رقابت سیاسی موفق باشند. خود مقوله تبلیغات انتخابات یک امر فرهنگی است اما خود فرهنگ کمتر در شعارها و سخنرانی‌های فرهنگی مورد توجه قرار می‌گیرد. شاید بیشترین مسئله فرهنگی که در سخنرانی‌ها و برنامه‌های نامزدها مورد توجه قرار گرفته فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی است که آن هم بیشتر از منظر سیاسی و امنیتی مورد توجه قرار می‌گیرد یا مسائلی مرتبط با حجاب و پوشش در فضای عمومی. اما واقعیت این است که نباید فرهنگ را صرفا به ارزش‌های مذهبی و ایدئلوژیک تقلیل داد یا نگاهی انتزاعی به مقوله فرهنگ داشت. فرهنگ در جامعه امروز در ساحت نهادهای فرهنگی تجلی می‌کند که نیازمند برنامه ریزی و سیاست‌های شفاف است تا اهالی فرهنگ با شناخت و آگاهی دقیق از این برنامه‌ها بتوانند نامزد مورد نظر خود را برگزیند.

امید است که در مناظره‌های تلویزیونی و برنامه‌های رسانه‌ای متعددی که برای نامزدها در نظر گرفته شده دغدغه‌های فرهنگی و اهالی فرهنگ به طور جدی و شفاف مطرح شود و همه سخنان و برنامه‌ها به وعده‌های اقتصادی محدود نشود. شاید برای رای آوردن، وعده‌های اقتصادی بیشتر جواب دهد اما مدیریت کشور بعد از انتخابات بدون فرهنگ دشوار است! 

4908

۱۵:۳۹ ,۱۵ خرداد ۱۴۰۰

اخبار مرتبط


مجری‌ ماه‌عسل تصاویری از رضا در زمین فوتبال و سالن تئاتر ضمیمه صحبت‌هایش کرده تا بگوید رضا به اندازه کافی بعد از آن برنامه خوشبخت و امیدوار ...

بحران کرونا ن‌ فقط بر وضعیت آسیب‌پذیر سینمای ایران تاثیر مخرب مضاعفی گذاشت، که ضعف‌های درونی و ساختاری و از پیش موجود آن را هم آشکار کرد که ...

آنچه اردشیر رستمی به آن توجه نداشته و در واقع فاقد آن بوده فقدان نگاه جامعه‌شناختی و تاریخی به این مسئله بوده که در جامعه‌شناسی ادبیات و فلسفه ...

برنامه «اولی‌ها» به تهیه‌کنندگی و کارگردانی احسان حسینی روی آنتن شبکه امید می رود.

رامبد جوان در طول سال‌هایی که «خندوانه» پخش می‌شد، همواره برای مردم پیام‌های خاص و تکراری داشت و آنها را به سوی حرف‌هایی که بوی شعار می‌دادند، ...

نظر خود را ثبت کنید

ویدیو

عکس

اینفوگرافی