درگیری‌های نیروهای دولتی با طالبان دو مرز ایران و افغانستان را تعطیل کرد

روابط تجاری ایران و افغانستان با حضور طالبان به کجا می‌رسد؟

موضوع روابط تجاری ایران و افغانستان متعاقب تحولات اخیر در افغانستان مورد توجه است زیرا از قبل موضوعاتی همچون پررنگ‌شدن نفوذ ترکیه بر افغانستان، ملحق شدن افغانستان به کریدورهای مختلف، موضوع حق‌آبه رودخانه هیرمند و عدم وابستگی به همسایگان به خصوص ایران مطرح بود و اکنون، مساله پیشروی طالبان هم اضافه شده است. با سلطه احتمالی این گروه و تشدید ناامنی و خشونت‌ها در افغانستان، ما شاهد چه تاثیراتی بر روابط اقتصادی دو کشور خواهیم بود؟

«گروه اقتصادی قرن نو  _ فرزانه متین فر» ؛ افغانستان در سال‌های اخیر معمولا یکی از پنج کشور اصلی مقصد کالاهای صادراتی ایران بوده است.در سال گذشته سهم افغانستان از کل صادرات ایران حدود هشت درصد بوده که با توجه به کاهش شدید درآمدهای نفتی، سهم این چنینی در درآمدهای غیرنفتی به نظر می‌رسد برای بازار ارز ایران اهمیت قابل توجهی داشته باشد. از کل ۳۴ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی ایران در سال گذشته بیش از سه میلیارد دلار سهم افغانستان بوده است .
در حالی که  از کل واردات افغانستان ۴۴ درصد سهم ایران است اما  به دلیل سقوط دو گمرک مرزی ایران و افغانستان به دست طالبان، تجارت ایران با این کشور در مرزهای دوغارون و ماهیرود متوقف شده است .

تاثیر سلطه طالبان در روابط تجاری ایران و افغانستان

روابط خوب افغانستان و جمهوری اسلامی ایران هیچگاه مورد علاقه و مطلوب امریکاییها نبوده است. همیشه امریکا در صدد تخریب این مناسبات میان دو ملتی که دارای فرهنگ، تمدن و زبان مشترک دارند، بوده است. این کشور بر اساس خصومتی که با ایران دارد تلاش کرده که گسترش روابط دوجانبه تهران_کابل متوقف شود. اما با این وجود و در زیر این فشارها، این روابط دوجانبه از بین نرفته است.

به گفته کارشناسان حوزه اقتصاد و تجارت اقتصاد افغانستان وابسته به اقتصاد ایران است و کالاها و بازار ایرانی، ارزانترین و کوتاهترین مسیر برای فروش در بازار افغانستان است و این روابط خوب افغانستان و جمهوری اسلامی ایران هیچگاه مورد علاقه و مطلوب امریکاییها نبوده است. از طرفی تلاش هایی وجود دارد که این روابط مخدوش شود. ترکیه هم به عنوان یکی از بازیگران منطقه، در صدد است تا اقتصاد افغانستان را به آسیای مرکزی و به نحوی به همان کشور متصل کند. اما ما از یک وجوه تاریخی با جمهوری اسلامی برخورداریم که این روابط پابرجا بوده است.

از طرفی کالای اقتصادی ایران به دلیل کیفیت بالا، ارزان تر بودن و تناسب فرهنگی در بازار افغانستان طرفداران و مخاطبان زیادی دارد. بنابراین امریکا تلاش کرده که بازار کلان ایران و افغانستان را به لحاظ میزان قابل توجه صادرات و واردات مورد هدف قرار دهد و بازار افغانستان را از ایران بستاند. 

آمار سه ماهه امسال و سال گذشته  نشان می دهد که  صادرات ایران به افغانستان در سه‌ماهه نخست سال ۹۹، یک میلیون و ۴۷۲هزار تن به ارزش ۴۹۵ میلیون دلار بود. این آمار در سه‌ماهه نخست سال جاری به یک میلیون و ۳۸۶هزار تن به ارزش ۵۷۰میلیون دلار رسید که باوجود کاهش ۵درصدی وزنی با افزایش 15درصدی در ارزش روبرو بوده است .

یک تاجر: حضور طالبان مشکلی در روند تجارت ایران و افغانستان ندارد

احمد فرخی یکی از فعالان اقتصادی ایران در افغانستان معتقد است  هیچگونه مشکلی در روند فعالیت تجار در افغانستان رخ نداده است،  این دفعه اول نیست که طالبان بر افغانستان تسلط پیدا کرده است. در ادوار گذشته دولت دست آنها بود. چه طالبان بر سر کار باشد چه هر حاکمیت دیگری، افغانستان نیازمندی‌هایی دارد که جز از همسایه خود که ایران است، نمی‌تواند آن نیازمندی‌ها را تأمین کند.
به گفته این فعال حوزه حمل و نقل ریلی شرق کشور در زمانی‌که طالبان در حکومت مرکزی مستقر بود و ارتباط آنها با کشورهای دیگر سخت بود، حتی ارتباط اقتصادی آنها با ایران بهتر و بیشتر هم بود.

ارسال کالا به مرزهای افغانستان تا اطلاع ثانوی ممنوع 

سخنگوی گمرک  اعلام کرده به دلیل تحولات افغانستان؛ صاحبان کالا و تجار از ارسال محموله های تجاری به مرزهای دوغارون و ماهیرود تا اطلاع ثانوی خودداری کنند.
از عصر چهارشنبه و متاثر از تحولات صورت گرفته در کشور افغانستان در اسلام قلعه ولایت هرات در  نزدیک مرز مقابل دوغارون خراسان رضوی و  بندر ابونصر فراهی در ولایت فراه افغانستان در  مقابل مرز  ماهیرود در خراسان جنوبی روند تجارت کشور با افغانستان از پنج شنبه متوقف شد.
گفتنی است، بعد از گمرک مرزی اسلام قلعه، گمرک مرزی ابونصر فراهی هم به دست طالبان سقوط کرد.

سیگنال طالبان برای بازار ارز ایران! 

قیمت دلار در بازار ارز ایران همچنان در کانال ۲۵ هزار تومان در حال نوسان است. در کنار عوامل مختلف تاثیرگذار بر قیمت دلار، عامل جدید دیگر ناآرامی‌ها در افغانستان است که در تجارت ایران هم تاثیر دارد. درباره این موضوع محمدمهدی جوانمرد قصاب، رایزن بازرگانی ایران در افغانستان به فارس گفته است: زیرساخت‌های صادراتی در مرزهای شرقی دو کشور ضعیف است.
بنابراین به نظر می‌رسد نبود زیرساخت‌ها تاثیر قابل توجهی دارد و در صورت تداوم ناآرامی‌ها در افغانستان و توقف صادرات ایران به این کشور، شوکی در حد هشت درصد به صادرات غیرنفتی ایران وارد خواهد شد که می‌تواند تاثیر قابل توجهی بر قیمت دلار بگذارد. آیا قیمت دلار خیلی زود از این اتفاق تاثیر می‌گیرد؟

۰۹:۵۰ ,۱۸ تیر ۱۴۰۰

اخبار مرتبط


هرچند دولت چين از بابت خروج نيروهای آمريكايی از افغانستان و امكان نقش‌آفرينی بيشترش در اين كشور، خشنود است اما درعين‌حال نگران بی‌ثباتی‌های ...

همزمان با خروج نیروهای امریکایی درگیری نیروهای امنیتی با طالبان نیز در مناطق مختلف این کشور شدت گرفته است. عملیات نیروهای امنیتی افغان در ...

در بخشنامه صادر شده توسط طالبان در فاریاب که نام “دولت اسلامی” در سربرگ آن مشاهده می شود؛ ۱۰ بند مشاهده می شود که عمل به آن برای تمام ساکنان ...

برآوردها نشان می‌دهند که طالبان در سال مالیِ منتهی به مارس ۲۰۲۰، حدود ۴۱۶ میلیون دلار تنها از محل کشت و تجارتِ خشخاش درآمد داشته است. این گروهک، ...

نظر خود را ثبت کنید

ویدیو

عکس

اینفوگرافی