کمبود آب چالش اصلی دستیابی به توسعه پایدار

بحران آب چه بر سر کشورهای خاورمیانه آورده است؟

آب برای تولید محصولات کشاورزی و دستیابی به امنیت غذایی ضروری است؛ آب منبع حیات اکوسیستم‌هایی از جمله جنگل‌ها، دریاچه‌ها و تالاب‌ها است که امنیت غذایی و تغذیه‌ای نسل‌های فعلی و آینده به آن بستگی دارد.

به گزارش گروه اقتصادی قرن نو، با وجود آنچه گفته شد منابع آب شیرین ما با سرعت نگران‌کننده‌ای در حال کاهش هستند و کمبود آب در حال حاضر یکی از چالش‌های اصلی توسعه پایدار به حساب می‌آید که با افزایش جمعیت و تغییرات اقلیمی تشدید خواهد شد.

حجم آبی که ما مصرف می‌کنیم در آب آشامیدنی روزانه خلاصه نمی‌شود، بلکه وابسته به رژیم غذایی برای تولید غذای مصرفی روزانه یک نفر به 2 تا 5 هزار لیتر آب نیاز است. 

از آنجا که تخمین زده می‌شود جمعیت جهانی تا سال 2050 به 10 میلیارد نفر برسد، انتظار می‌رود بیش از 50 درصد تقاضا برای غذا افزایش یابد؛ شواهد نشان می‌دهد که در صورت ادامه الگوی مصرف فعلی دو سوم جمعیت جهان تا سال 2025 در تامین آب تحت فشار قرار خواهند گرفت. 

برای این که در سال 2030 به سطح گرسنگی صفر دست پیدا کنیم باید از چند طریق نسبت به مصرف آب صرفه جویی کنیم؛ کشاورزی یکی از اصلی‌ترین صنایعی است که بیشترین هدر رفت آب را دارد. 

به طور تقریبی 70 درصد آب آشامیدنی در جهانی در مصرف صنعت کشاورزی قرار می‌گیرد و در برخی از کشورهای در حال توسعه حجم مصرف آب صنعت کشاورزی به 95 درصد می‌رسد؛ با اینحال اتخاذ سیاست‌هایی می‌تواند هدر رفت آب در این صنعت را کاهش دهد. 

یکی از فاکتورهایی که هدر رفت آب در صنعت کشاورزی را بسیار تحت تاثیر قرار می‌دهد نوع محصولی است که در یک منطقه کاشت و برداشت خواهد شد؛ محصولاتی نظیر عدس برای هر کیلوگرم تنها به هزار و 250 لیتر آب نیاز دارند در حالی که برای تولید یک کیلوگرم گوشت گاو 13 هزار لیتر آب نیاز است. 

پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که تا سال 2050 کمبود آب در نتیجه تغییرات آب و هوایی تشدید شود؛ پیش‌بینی شده است که تا سال 2050 افزایش دما در سراسر جهان در محدوده 1. 6 تا 6 درجه سانتیگراد باشد و  برای هر یک درجه گرم شدن کره زمین 20 درصد یا بیشتر منابع آب کاهش خواهند یافت. 

خشکسالی‌های مکرر و شدید بر تولید محصولات کشاورزی در حالی تأثیر می‌گذارد که با افزایش دمای جهانی تقاضا برای آب به خصوص در صنعت کشاورزی افزایش خواهد یافت؛ برای مبارزه با تغییرات اقلیمی در ابتدا باید از فناوری‌های نوین و کشاورزی صنعتی و دستگاه‌های آب شیرین کن استفاده کرد و همچنین باید به فکر استفاده ایمن از آب فاضلاب نیز افتاد. 

گفتنی است که  با انجام این کار از وقوع خشکسالی جلوگیری نمی‌شود اما این اقدامات می‌تواند از خشکسالی منجر به قحطی جلوگیری کند. 

کمبود آب به استاندارد زندگی ساکنان خاورمیانه آسیب زده است 

مدت‌ها است که در میان کشورهای خاورمیانه دسترسی به آب مشکل شده است و اخیرا نیز  رشد جمعیت، شهرنشینی سریع، توسعه اقتصادی و تغییرات آب و هوایی فشارهای بیشتری بر تأمین آب در این منطقه وارد کرده است. 

طبق گزارش بانک جهانی منطقه خاورمیانه و آفریقای شمالی سالانه با افزایش تقریباً 1. 7 درصدی جمعیت روبرو است که به طور قابل توجهی بالاتر از میانگین جهانی - کمتر از 1 درصد – است؛ بیابان زایی و خشکسالی‌های شدید زمین‌هایی را که قبلاً برای مصارف کشاورزی در این منطقه در دسترس بود تخریب کرده است. 

برخی کشورهای خاورمیانه که عبارت‌اند از یمن، امارات متحده عربی، عربستان سعودی و عراق با مشکلات شدیدی در تامین آب دست و پنجه نرم می‌کنند؛ یکی از مواردی که بیش از همه به تنش آبی در این مناطق دامن زده است مدیریت نامناسب آب است. 

بیابان‌زایی یک معضل گسترده زیست‌محیطی است که در کشورهایی مانند سوریه، اردن، عراق و ایران تأثیرات گسترده‌ای دارد؛ اصلی‌ترین علل بیابان ‌زایی در این مناطق شیوه‌های کشاورزی ناپایدار و چرای بیش از حد دام‌ها است. 

کشاورزی 85 درصد آب این منطقه را استفاده می‌کند؛ استفاده بیش از حد از آب در صنعت کشاورزی بر منابع آبی این کشورها که در گذشته نیز کمتر از حد مجاز بوده‌اند تأثیر گذاشته است. 

اردن و یمن در حال حاضر هر دو کمبود شدید آب در خاورمیانه را تحمل می‌کنند؛ متوسط برداشت آب شیرین اردن کمتر از ده درصد متوسط پرتغال است و هزینه آب در اردن طی ده سال اخیر به دلیل کمبود سریع آب زیرزمینی نزدیک به سی درصد افزایش یافته است. 

یمن یکی از بالاترین نرخ سوءتغذیه در جهان را دارد؛ بیش از سی درصد جمعیت آن فاقد قدرت برآورده کردن نیازهای غذایی خود هستند. در سالهای اخیر یمن نتوانسته است غذای کافی برای جمعیت خود تولید کند و کمبود آب به استاندارد زندگی ساکنان خاورمیانه آسیب زده است. 

امارات متحده عربی به دلیل شهرهای مجلل خود که مملو از استراحتگاه‌های مجلل، مراکز خرید و جاذبه‌های دیدنی هستند؛ مشهور است. ممکن است این تصور ایجاد شود که کمبود آب برای این کشورهای ثروتمند مشکلی ایجاد نمی‌کند، با این حال در واقعیت امارات متحده عربی با کاهش جدی منابع آبی مواجه است. 

گزارش‌ها حاکی از آن است که امارات متحده عربی در سال 2005 بالاترین سرانه مصرف آب در جهان را داشته است؛ علاوه بر این طی سی سال گذشته سطح آب این منطقه حدود یک متر در سال کاهش یافته است. با این وضعیت امارات متحده عربی در حدود پنجاه سال منابع طبیعی آب شیرین خود را از دست خواهد داد. 

4908

 

۰۷:۲۱ ,۰۴ مرداد ۱۴۰۰

اخبار مرتبط


انتشار بخش‌هایی از مصاحبه جدید پیروز حناچی، شهردار تهران که هفته گذشته منتشر شد، حاشیه‌های زیادی درپی داشت. شکایت محمدباقر قالیباف و تعدادی ...

برخورداری از آب، برق و گاز رایگان طرح جدید دولت برای حمایت از مشترکان کم مصرف است. هر چند که به نظر می‌رسد برخی جزئیات این طرح ابهاماتی دارد ...

یگان حفاظت منابع آبزیان استان بوشهر از همه شناورهای توقیفی مقادیری وسایل و لوازم صید کشف گردیده است.

رییس سازمان مدیریت بحران کشور از پیش‌بینی اعتبار ۳۲ هزار میلیارد ریالی برای مقابله با تنش‌های آبی و خشکسالی در کشور خبر داد.

بحران آب که جدای از موقعیت جغرافیایی یک منطقه تحت عوامل گسترده ای به وجود می آید منجر به چالش ها و مشکلات گسترده ای خواهد شد.

نظر خود را ثبت کنید