نگاهی به انتصابات اخیر در تیم اقتصادی رئیس جمهور

3 مدیر در اقلیم اقتصادی دولت؛ چه کسی حرف آخر را می‌زند؟

می‌گویند «ده درویش در گلیمی بخسبند و دو پادشاه در اقلیمی نگنجند»، چه رسد به سه مدیر اقتصادی دولت سیزدهم! حالا باید دید آیا حضور محسن رضایی و محمد مخبر و فرهاد رهبر با رویکردهای متفاوت در تیم اقتصادی رئیسی، فضای این تیم را دچار مشکل می‌کند یا خیر؟

قرن نو – کتایون مافی: چندی پیش رئیسی با صدور حکمی که همزمان محسن رضایی را به سمت معاون اقتصادی رئیس جمهور، دبیر شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا و دبیر ستاد اقتصادی دولت منصوب کرد، بعد از آن هم  سمت دستیار اقتصادی رئیس جمهوربه «فرهاد رهبر» داد. 

این انتصابات دست و دل بازانه با سوالات فراوانی همراه بود و بسیاری آن را سبب ایجاد اختلافات اقتصادی در دولت می‌دانستند . 

رضایی در حالی سکاندار اقتصادی دولت سیزدهم شد که پیشتر، محمد مخبر معاون اول رئیس جمهور، برای آن جا رزرو کرده بود. او از رقیبان رئیسی درانتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ بود و حالا به نظر میرسد که این انتصاب یک توافق از پیش تعیین شده  است. 

چندی پیش انتشار عکس نشست سران قوا و حضور فرهاد رهبر در این نشست نیز گواه آن بود که گمانه‌ها در خصوص جدایی او از تیم رییسی، اشتباه بوده و به زودی پستی به وی اختصاص خواهد یافت. دستیاری اقتصادی رئیس جمهور این فرصت را به او می‌دهد که بدون آنکه پاسخگوی مستقیم به مجلس باشد، اهداف خود در دولت دنبال کند. 

آیا اختلافات در راه است؟ 

اینگونه انتصابات موجی را در میان تحلیلگران سیاسی ایجاد کرد که محور همگی آن‌ها از عدم هماهنگی در تیم اقتصادی دولت سیزدهم حکایت می‌کرد. 

با فلش بک به سابقه ایجاد معاونت اقتصادی در دولت هاشمی که پس از استیضاح نوربخش و عدم کسب رای اعتماد در مجلس شکل گرفت می‌توان دریافت که حاشیه‌های اختلافی رئیسی و مخبر در موارد اقتصادی و تاخیر در زمان معرفی کابینه به مجلس، نیز تکرارچنین شرایطی بوده است. 

انتصاب فرهاد رهبر به مقام دستیار اقتصادی رئیس جمهور، که سمتی نسبتا کم نفوذ است، نیز گواهی ادامه یافتن اختلافاتی است که بر سر تقسیم مسولیت‌های اصلی دولت رئیسی وجود داشت. فرهاد رهبر نیز عملا قدرت اجرایی خاصی ندارد اما می‌تواند گوش رئیس جمهوررا به نظرات مخالف آشنا کند. 

مسئولیت سه اقتصادان در دولت چیست؟ 

درنگاه اول آنچه که مورد توجه قرار می‌گیرد اهداف و برنامه‌هایی است که قرار است این سه اقتصادان سیاسی برعهده گیردند. 

محسن رضایی، معاون اقتصادی رئیس جمهور مسئولیت ستاد اقتصادی دولت را برعهده دارد و این ستاد نهادی برای هماهنگی و پیگیری تصمیم‌های اقتصادی هیئت دولت است. 

او همچنین موارد اختلافی میان وزراء اقتصادی را حل خواهد کرد که خود این امر نیز نشان از عدم هماهنگی در میان وزرا دارد چرا که میرکاظمی رئیس سازمان برنامه و بودجه، از نظر سیاسی به طیف جبهه پایداری نزدیک است و خاندوزی یک اقتصادخوانده دانشگاهی است که عمده دوران مسولیت خود را در مرکز پژوهش‌های مجلس گذرانده و فقط مدت کوتاهی در کسوت نماینده مجلس بوده است. 

مخبر نیز که پیشتر رئیس بنیاد برکت بوده است، به عنوان معاون اول رئیس جمهور و بنا بر گفته رئیسی مسولیت هماهنگی اقتصادی میان وزرا را را برعهده دارد. 

از سوی دیگر همکاری فرهاد رهبر و ابراهیم رییسی به سال‌های قبل بر می‌گردد. او مشاور اقتصادی رییسی در آستان قدس رضوی بوده و در انتخابات سال ۹۶ با وجود اینکه عضو هیات نظارت بر انتخابات بود، در زمان ثبت نام رییسی همراه با او به وزارت کشور رفت. همچنین در انتخابات امسال نیز در ستاد ابراهیم رییسی فعال بود. 

به نظر می‌رسد رئیسی او را به عنوان یک نیروی اپوزیسیون در کنار خود قرار داده تا بتواند ریسک تصمیم‌های سخت خود را کاهش دهد و نظر همه افراد را بگیرد، تا توسط یک مشرب خاص دور نخورد. 

کارشناسان چه می‌گویند 

از منظر بسیاری از کارشناسان وجودچند فرمانده در تیم اقتصادی رئیسی می‌تواند اختلاف برانگیزباشد و معلوم نیست کدام یکی از اعضای این تیم حرف آخر را خواهند زد. 

این گروه بخش نامه مخبر که ساعاتی پیش از اعلام حکم رئیسی برای محسن رضایی به دستگاه‌های اجرائی فرستاد، و هرگونه عزل و نصب و یا جابه جایی مدیران دولتی تا استقرار دولت ممنوع اعلام می‌کرد را نمونه‌ای برای این ادعای خود می‌دانند. 

به عبارت دیگر این افراد تاکنون با یکدیگر سابقه همکاری نداشته‌اند و جریان فکری یکسانی ندارند، بنابراین سوال این است که نحوه همکاری این چند نفر در دولت چگونه خواهد بود؟  

محمدعلی ابطحی چهره سیاسی اصلاح طلب با اشاره به اینکه رئیسی به دنبال آن بود که تیم اقتصادی با محوریت مخبر باشد گفت:  حضور محسن رضایی در تیم اقتصادی، ممکن است فضای تیم اقتصادی را دچار مشکل کند. 

ضرورت منطق در اداره اقتصادی کشور

باید در نظر داشت که منطق اداره اقتصادی کشور ایجاب می‌کند که مدیران، بدون در نظر داشتن جهت گیری‌های سیاسی برنامه‌های خود را دنبال کنند. البته هریک از افرادی که رئیسی به عنوان اعضای ستاد اقتصادی خود برگزیده تا کنون فکر جدید و ایده تازه‌ای ارائه نداده و دولت نیز هدف اقتصادی خود را اعلام نکرده است. 

در این میان درباره نقش و شرح وظایف معاون اقتصادی و دستیار ویژه رئیس‌جمهور اصول و ضوابط مشخص و مورد اجماعی وجود ندارد و همین مسئله می‌تواند جمع‌بندی دیدگاه‌های مختلف را در دولت سخت کند. 

شاید اگر مشخص شود این گروه در ۴ سال آینده به کدام سمت حرکت می‌کند و چه اصلاحات اقتصادی را مد نظر دارد، بتوان پیش بینی کرد که مسئولیت فرماندهی واقعی اقتصادی در این تیم بر عهده چه کسی است.

۰۸:۵۱ ,۱۸ شهریور ۱۴۰۰

اخبار مرتبط


سایت تابناک که از رسانه های بسیار نزدیک به محسن رضایی به شمار می آید، در گزارش، اعضای کابینه رئیسی را گمانه زنی کرد.

وقتی در مراسم تحلیف، ابراهیم رئیسی اعلامکرد مخبر دزفولی فرمانده تیم اقتصادی دوات شده، نسیم مطبوعی در کریدورهای اقتصاد کشور پیچید.

در انتخابات ۱۴۰۰ رضایی برای بار چهارم در انتخابات ثبت‌نام کرد؛ این‌بار هم تا پایان ماند. در ابتدا برخی می‌گفتند که او نامزد پوششی ابراهیم ...

دولت رئیسی مدل اقتصادی که یک جریان‌سازی فکری و یا دکترینی پشت آن باشد ندارد اما یا تابع قوانین فرادست است و یا خودش ...

نظر خود را ثبت کنید

ویدیو

عکس

اینفوگرافی