اتهام وابستگی به یک قرارداد در مشروعیت آن تاثیر زیادی دارد. فارغ از درست بودن این اتهامات، آن چه که اهمیت دارد باورپذیر بودن آن هاست. در شرایطی که فضای سیاسی کشور به دوقطبی سیاه و سفید تبدیل شده است، کوچک‌ترین نشانه‌ها کافیست تا یک ادعا را باورپذیر کند. تراژدی آزاده نامداری که از قضا همزمان با امضای این قرارداد رخ داده نشان می‌دهد که سیاهِ مطلق و سفیدِ مطلق دیدن چگونه کمترین ادعاها را باورپذیر می‌کند. شاید سرنوشت این قرارداد هم روزی به سرنوشت آزاده نامداری تبدیل شود.

واقعیت این است که حتی اگر قرار باشد 5000 نیروی امنیتی چینی در ایران مستقر شود باز هم نمی‌توان آن را نشانه وابستگی به چین دانست. امریکا هم در بسیاری از کشورهای مستقل جهان مانند قطر و آلمان نیروی نظامی دارد. اما چرا این موضوع در فضای سیاسی کشور این قدر حساسیت ایجاد کرده است؟ علاوه بر قطبیت شدید که فضای تصمیم گیری‌های سیاسی را مسموم کرده است، دو عامل دیگر را هم می توان مقصر ماجرا دانست: یکی تعریف منسوخ از استقلال و دیگری رفتار شبه‌استعماری چین با کشورهای ضعیف.

در اشتباه بودن تعریف استقلال سخن زیاد گفته شده است. آن قدر در موضع گیری های رسمی مفهوم استقلال به افراطی‌ترین شکل ممکن تعریف میشود که هرگونه همکاری بین‌المللی با دیدهِ تردید نگریسته می‌شود. بحث‌ها پیرامون FATF هم نمونه‌ای از این تردیدهاست. نمی‌شود وقتی صحبت از FATF می شود آنگونه از وابستگی صحبت کرد و آن وقت در مورد این قرارداد به همان مخاطب اطمینان داد. این تناقض در موضوعگیری یکی از دلایلی است که اتهامات به این قرار داد را باورپذیر می کنند.

مورد دوم رفتار شبه استعماری چین با کشورهای ضعیف و بدهکار و سوءاستفاده از ضعف آن هاست. به عنوان مثال سریلانکا مجبور شد مهم‌ترین بندر خود را به دلیل ناتوانی از پرداخت بدهی به مدت 99 سال به چینی‌ها واگذار کند. در افریقا هم چینی‌ها به جای سرمایه گذاری، بدهی تولید می‌کنند، نمونه‌ای از رفتار کشورهای استعمارگر در قرن نوزدهم و ابتدای قرن بیستم. حتی ماهاتیر محمد، نخست وزیر محبوب مالزی هم سرمایه‌گذاری چینی‌ها در زیرساخت‌های مالزی را استعماری می‌داند که توسط نخست وزیر فاسد قبلی نجیب رزاق امضا شد. این موارد را دیگر نمی‌توان شبه استعماری نامید چرا که یک مدل کامل از استعمار کلاسیک است. با توجه به محدودیت‌های ایران در شرایط تحریم، این تردید وجود دارد که چینی‌ها از وضعیت فعلی ایران سوءاستفاده می‌کنند.

در مورد قرارداد 25 ساله ایران و چین پس از انتشار محتوای آن می توان به طور دقیق قضاوت کرد. با این حال سوابق سرمایه‌گذاری چینی‌ها در دیگر کشورها و یک تعریف منسوخ از استقلال به بسیاری از تردیدها در مورد این قرارداد دامن زده است.

۱۵:۱۸ ,۰۹ فروردین ۱۴۰۰

ویدیو

عکس

اینفوگرافی