ایران و افغانستان در سیاستِ خارجی آمریکا

در تبیین سیاست خارجی جدید دموکرات‌ها برای 2021، مشاور امنیت ملی دولت بایدن در مقاله‌ای به «دعای آرامش» (Serenity Prayer) استناد کرده بود. این دعا که منابع مختلفی برای آن آورده می‌شود به این صورت است : «خدایا به ما عقلی عطا کن که تفاوت میان آنچه می‌توانیم تغییر دهیم و آنچه نمی‌توانیم را بدانیم.»

در همان مقاله، او می‌گوید وقتی در اتاق بحران کاخ سفید، اپراتورهای امنیت ملی از باراک اوباما پول و اعتبار بیشتری برای افغانستان تقاضا می‌کردند، در جواب اوباما مخالفت می‌کرد و می‌گفت: ما اولویت‌های داخلی فراوانی داریم و من نمی‌توانم بودجۀ افغانستان را افزایش دهم. تنها فردی که می‌داند ما در آمریکا برای چه مسائلی باید هزینه کنیم و نمی‌کنیم من هستم.

این‌گونه نکات و مواردی دیگر که در زیر آورده خواهد شد حاکی از ظهور یک مسئله بنیادی در سیاست خارجی آمریکا است: آمریکای امروز، آمریکای 1951 نیست. نظام بین‌الملل امروز، ضمن اینکه چندقطبی است (آمریکا، چین و روسیه)، هرمی هم هست (ظهور هند، برزیل، کره جنوبی و غیره). اول شدن در سال 1951 و اول ماندن در سال 2021 از شرایط متساوی برخوردار نیستند. بایدنِ دموکرات که در سمت راست مرکز (Right of the Center) طیف سیاسی آمریکا قرار دارد و همین‌طور مجموعۀ دموکرات‌ها، این تغییر شرایط را پذیرفته‌اند و سیاست‌های اتخاذشده در این هفت ماه نیز حکایت از این جهان‌بینی نوین دارد. آنها می‌خواهند میان تعهدات و منابع، تعادل ایجاد کنند. پال کِنِدی، استاد روابط بین‌الملل می‌گوید: عثمانی، شوروی و بریتانیا زمانی به‌تدریج قدرت خود را از دست دادند که تعهدات آنها از امکاناتشان فراتر رفت.

برای فهم جایگاه افغانستان، ایران و خاورمیانه در سیاست خارجی آمریکا، استنباط دقیق از ساختارهای تصمیم‌سازی «داخلی» آمریکا کلیدی است و نه ضرورتاً آنچه در افغانستان، ایران و خاورمیانه اتفاق می‌افتد. در متون تخصصی سیاست خارجی یک اصل نسبتاً تثبیت‌شده وجود دارد: چه در کشورهای دموکراتیک و چه غیردموکراتیک، تصمیم‌سازی در سیاست خارجی در اتاق‌های کوچک و در میان افراد محدودی انجام می‌گیرد؛ اما سؤال مهم بعدی این است : این تصمیم به نفع چه کسانی و چه جریان‌هایی است؟ در رسانه‌ها، عده‌ای براین‌باورند که آمریکا در افغانستان شکست خورد یا فرار کرد یا به بن‌بست رسید یا ملت‌سازی به جایی نرسید. شاید اگر بخواهیم تا هشتاد درصد علت‌العلل ورود آمریکا به افغانستان و عراق در سال‌های 2001 و 2003 را در یک جمله خلاصه کنیم، می‌توانیم بدین‌صورت آن را مطرح کنیم: تار و پود فوق‌العاده پیچیدۀ شبکه نفت و گاز و انرژی و تسلیحات آمریکا با دولت بوش و به‌خصوص با معاون او دیک چینی. باید در نظر گرفت که درصد قابل‌توجهی از حدود دو و نیم تریلیون دلار هزینه‌شده در افغانستان و عراق به خود آمریکا برگشته است. هزاران پیمانکار تجهیزات لازم را ساخته‌اند و در اختیار نیروهای نظامی و غیرنظامی قرار داده‌اند. صدها پروژه به شرکت‌های آمریکایی برون‌سپاری شده است. باید دید کسانی که با خروج آمریکا از افغانستان مخالفت می‌کنند آیا از اعضای هیئت‌مدیرۀ شرکت‌های بزرگ ساختِ تجهیزات هستند یا خیر. حضور و ورود آمریکا در تحولات 1332 و 1357 ایران حتی تا 95 درصد به خاطر جلوگیری از نفوذ و ورود شوروی و کمونیسم بوده است. به‌عبارت‌دیگر، اولویت‌ها و مسائل داخلی حکمرانی آمریکا اهمیت داشته و نه دینامیزم درونی در ایران، تاریخ مشروطه، آزادی‌خواهی و دیگر عوامل.

بنابراین، فهم اینکه در آن اتاق بحران کاخ سفید، تصمیم‌سازی به نفع کدام جریان و اندیشه گرفته شده چراغ فرایندی است که آمریکاشناسی را برای ما تسهیل می‌کند؛ هرچند شناخت اولویت‌های عموم کشورها، سیاست خارجی آنها را مشخص می‌کند. در تحولات اخیر، دلیل اصلی شکست برجام، بی‌توجهی به فرایندهای تصمیم‌سازی شخص باراک اوباما ازیک‌طرف و اتکای بیش از حد به کار رسانه‌ای با گروه لابی در سطح دبیرستان ازطرف‌دیگر بود. تصمیم‌سازی آمریکا در سال 1394 برای برجام به نفع که بود؟ جواب: خود رئیس‌جمهور آمریکا. آیا کنگره را به همراه داشت؟ خیر. آیا لابی‌های قدرتمند را به همراه داشت؟ خیر. در موضوع ایران، لابی بوئینگ مهم است یا لابی جامعۀ یهودیان؟ بدون تردید یهودیان. بدون توجه به اینکه حق است یا حق نیست، هیچ رئیس‌جمهور آمریکا در آن اتاق کوچک با تیم سیاست خارجی خود نمی‌تواند بدون جلب توافق یهودیان، با ایران به تفاهم پایدار برسد. وقتی اوباما، تیم خود را برای جلب حمایت سناتورها به سنا فرستاد تنها چهار سناتور (از صد نفر) حاضر بودند بر فرایند برجام صحه بگذارند.

دولت بایدن مدت‌ها بود که صحبت خروج از افغانستان را مطرح کرده بود و شاید بدون آنکه علناً تبلیغ کند در پی تغییر مسیر بودجۀ نظامی اضافه از خاورمیانه به پروژه‌های عظیم عمرانی در داخل آمریکا بود که زمینه‌ساز فعالیت‌های اقتصادی، رشد نرخ اشتغال و درآمدزایی برای مقابله با چین باشند. تیم سیاست خارجی، امنیت ملی و اقتصادی بایدن به‌شدت در پی تبیین و پایبندی به اولویت‌ها است. مشاور امنیت ملی دولت بایدن در مؤسسۀ کارنگی به اتفاق عده‌ای دیگر، چارچوبی را طراحی کردند که در آن سیاست خارجی مبتنی‌بر منافع طبقۀ متوسط آمریکا پایه‌ریزی شده بود. او بحث کرد که در هر رهیافت سیاست خارجی باید ببینیم که این رهیافت به نفع شرکت‌های بزرگ مانند Walmart است که برون‌سپاری می‌کند و در خارج از آمریکا مرتب شعبه جدید باز می‌کند یا اینکه به نفع طبقه‌ای از جامعه آمریکا است که با درآمد میانگین، ارزش‌ها و آرزوهای آمریکایی براساس نوآوری و زحمت را تداوم می‌بخشد. شاید بتوان گفت که دو تئوریسین دولت بایدن یعنی جیک سالیوان (Jake Sullivan) و ویلیام برنز (William Burns) که هر دو قبل از این دولت در موسسۀ کارنگی بودند معرف این ایده‌آل‌های آمریکایی هستند. این دو به‌شدت طرفدار دیپلماسی، چندجانبه‌گرایی، طرح مشوق‌های حقوق بشری و درعین‌حال واقع گرا و تنظیم اولویت‌ها هستند. آنها معتقدند که روش‌های نظامی همیشه قادر به حل بحران‌های بین‌المللی نیستند.

کووید19 تا به حال حدود 6-5 تریلیون دلار برای دولت آمریکا هزینه داشته است. اگر بایدن بخواهد سال آینده تفوق دموکرات‌ها در مجلسین را حفظ کند، نرخ رشد اقتصادی را به بالای دو یا حتی سه درصد تا 2024 برساند و شیوع کووید19 را تحت کنترل درآورد، مجبور است انضباط مالی، اولویت‌بندی در مخارج ملی و تمرکز در برنامه‌ریزی‌ها را اعمال کند. در این چارچوب، خاورمیانه در بهترین شرایط بین پنج تا ده درصد اولویت‌بندی‌ها در سیاست خارجی آمریکا خواهد بود. چین و مدیریت چین، کانون سیاست خارجی آمریکا است. برخلاف شوروی در جنگ سرد که تقریباً هیچ ارتباط اقتصادی با بلوک غرب نداشت، چین در اعماق اقتصادهای غربی ریشه دوانده است. مؤسسات تأمین اجتماعی آمریکایی حدود یک تریلیون دلار در شرکت‌های چینی برای پرداخت حقوق بازنشستگی کارکنان آمریکایی سرمایه‌گذاری کرده‌اند. چین یک منبع کلیدی تأمینِ مالی برای دولت آمریکا محسوب می‌شود. سیاست‌گذاری و مدیریت روابط با چین برای آمریکا به‌هیچ‌وجه قابل‌مقایسه با روابط شوروی یا روسیه نیست. موضوع تایوان، جدی‌ترین بحران امنیتی در روابط چین با آمریکا است. چینی‌ها مشغول برنامه‌های وسیع سایبری، برخورد با کشتی‌های تایوانی، ورود در رسانه‌های اجتماعی مردم تایوان و شکستن دیوار صوتی حتی به صورت روزانه هستند. چینی‌ها ده‌ها جزیرۀ مصنوعی در دریای چینِ جنوبی ساخته‌اند و آنها را حریم دریایی خود می‌دانند و با آمریکایی‌ها در تفسیر قانون دریاها اختلافات روزانه دارند. اگر چینی‌ها تایوان را اشغال کنند، با چه نوع عکس‌العمل آمریکا مواجه خواهند شد؟

در شرقِ اروپا، اوکراین مهم‌ترین موضوع امنیتی آمریکایی‌ها با روسیه است. سرمایه‌گذاری عظیم روسیه در صنایع نظامی و تسلط روزافزون بر منابع و گذرگاه‌های قطب شمال، چالش‌های نوینی را برای آمریکا در صحنۀ ژئوپلیتیک اروپا و اورآسیا ایجاد کرده است. در این شرایط شکننده با چین و روسیه، بزرگ‌ترین کابوس دولت بایدن، بالا رفتن قیمت نفت است. بالا رفتن قیمت نفت نه‌تنها به نرخ رشد اقتصادی متصور در آمریکا لطمه می‌زند بلکه شرایطِ سیاست داخلی را به نفع جمهوری‌خواهان بهبود می‌بخشد. در این چارچوب است که دولت بایدن می‌خواهد به ترتیب به اولویت‌های زیر بپردازد:

یجاد بلوک‌های متعدد در آسیا و اروپا برای کاهش نفوذ چین و کاهش نرخ رشد صندوق ارزی چین از طریق شدت گرفتن قطب‌های جدید تولیدی و زنجیره‌های عرضۀ کالا و خدمات. هند در آسیا و آلمان در اروپا دو شریک جدی و بالقوه در این استراتژی هستند اما هر دو آنقدر اهرم‌های جدید مالی و تولیدی پیدا کرده‌اند که احتمالاً با دیپلماسی پیچیده‌ای کوشش کنند هم با آمریکا و هم با چین همکاری نمایند. اگر این بلوک‌بندی و چندجانبه‌گرایی آمریکا در هر پنج قاره شکل یابد در یک بازه زمانی 10-5 ساله جواب خواهد داد. معلوم نیست در سال 2024 دولت بایدن تداوم یابد یا اینکه دولت جمهوری‌خواهی، اولویت‌های جدیدی را مطرح کند. یک مقام عالی‌رتبه آلمانی به این نویسنده اشاره می‌کرد که ما نمی‌دانیم نوامبر 2024 جهت‌گیری‌های سیاست خارجی آمریکا چه خواهد بود. ازاین‌رو، باید دو استراتژی موازی را دنبال کنیم: الف) با آسیایی‌ها روابط گسترده‌ای ایجاد کنیم و ب) تا می‌توانیم بین صنعت و بانکداری آلمانی و آمریکایی وابستگی متقابل ایجاد کنیم تا خارج از فرازونشیب‌های سیاسی، منافع ما حفظ شود و هر دولتی به قدرت می‌رسد مجبور خواهد بود روابط استراتژیک آمریکا با آلمان را تداوم بخشد.

محدود کردن انتخاب‌های روسیه در شرق و مرکز اروپا از طریق حفظ تعهدات ناتو، همکاری با ترکیه و گسترشِ روابط انرژی و اقتصادی با کشورهای شرق و مرکز اروپا. محدود کردن روسیه، پروژه‌ای به مراتب سهل‌تر از محدود کردن چین است؛ زیرا مسکو توان کار درازمدت اقتصادی و حضور درازمدت نظامی در خارج را ندارد. مانور سیاسی، دخالت‌های سایبری و رفت‌وآمد آزاد در قطب شمال، کانون فعالیت‌های روسیه خواهد بود. ازسویی‌دیگر، شاید اتحادی میان مسکو و بی‌جینگ متصور نباشد؛ زیرا در چنین حالتی روسیه قدرت دوم خواهد بود و غرور تاریخی، وسعت جغرافیایی و توان قدرتمند هسته‌ای/ نظامی آن، چنین جایگاهی را شایسته نمی‌داند. برخلاف چین که توان IT، هوش مصنوعی،  5G و اینترنتی قابل‌توجهی دارد و خواهد داشت، روسیه در این نوع تکنولوژی‌ها از چین و آمریکا فاصله‌ای جدی دارد و هرقدر تلاش کند خود را نمی‌تواند به Silicon Valley برساند. چالش بزرگ واشنگتن این است که اروپایی‌ها را با خود در تقابل با روسیه هماهنگ کند و شاید شریکی قابل‌اتکا در ترکیه برای محدود کردن مسکو پیدا کند. به نظر می‌رسد در هر دو استراتژی چین و روسیه، دولت بایدن شرکای مطمئنی در مجلسین آمریکا دارد.

در این چارچوب روابط وسیع با قدرت‌ها و تمرکز بر بازسازی اقتصادی آمریکا، واشنگتن، خاورمیانه‌ای آرام و بدون دردسر می‌خواهد که هم کم‌هزینه کند و هم خود را «آلودۀ بحران‌های تمام‌نشدنی و دولت‌های ناکارآمد آن» نکند. ازاین‌رو، به نظر می‌رسد دولت بایدن، افغانستان را به پاکستان برون‌سپاری کرد که با پول کشورهای عربی و احیاناً چین، از هزینه‌های نظامی و سیاسی آن رهایی یابد. آمریکا در هفتاد کشور پایگاه نظامی دارد و بعد از این می‌خواهد انتخاب کند کدام اهمیت دارد. راه برای نفوذ چین و روسیه در افغانستان هم‌اکنون باز شده است. آمریکا عراق را نیز به دولت‌های عربی خلیج فارس، اردن و مصر نزدیک‌تر کرده تا عراق، منطقه درمانی و خود درمانی کند.

و اما ایران. در اواخر سال 2020، دولت ترامپ از «معاهدۀ آسمان‌های باز» (Open Skies Treaty) خارج شد. این معاهده به 34 عضو آن اجازه می‌داد که با هماهنگی قبلی و با شرایطی از قبل تنظیم‌شده، هواپیماهای کشورهای عضو از فراز آسمان‌های یکدیگر پرواز کنند و عکس‌برداری کنند. یکی از دلایلی که دولت ترامپ در جلب حمایت کنگره مطرح کرد، افزایش توانایی‌های قابل‌توجه تکنولوژیک آمریکا در فضا از طریقِ ماهواره‌ها بود که چنین پروازهایی که 196 مورد آن توسط آمریکا از زمان عملیاتی شدن معاهده از سال 2002 اجرا کرده بود را بی‌اثر می‌کرد. دراین‌راستا، یکی از دلایل خروج نیروهای نظامی آمریکا از خاورمیانه همین مورد فناوری‌های جدید است: پهپادهایی که در کمتر از سه ساعت می‌توانند هر نقطه‌ای از منطقه را هدف قرار دهند و یا ماهواره‌هایی که تحرکات کشورها و نیروها را می‌توانند 24 ساعته و همه‌روزه ثبت کنند. سپس این اطلاعات در واشنگتن بررسی و تصمیم‌گیری شوند. نیروهای نظامی آمریکا ممکن است کاملاً خاورمیانه را ترک کنند ولی تشکیلات نظامی و امنیتی گسترده آمریکا در جزیره العرب که خطری در شرایط عادی متوجه آنها در این کشورها نیست و منبع درآمدی نیز برای واشنگتن محسوب می‌شود، ادامه پیدا خواهند کرد. درعین‌حال، احاطۀ اطلاعاتی و سایبری آمریکا بر کلیتِ خاورمیانه همچنان وجود دارد. کانون استراتژی آمریکا نسبت به ایران جلوگیری از هسته‌ای شدن است. تمدید برجام، علاقه به مذاکرات، تداوم تحریم‌ها، اهرم تحریم‌های جدید و جنگ سایبری با همکاری شرکای منطقه‌ای، اهرم‌های واشنگتن در این استراتژی هستند. چین و روسیه با هسته‌ای شدن ایران نیز به‌شدت مخالف هستند. با توجه به سابقۀ طولانی حضور روسیه در جامعۀ ایران، همکاری همه‌جانبۀ مسکو با غرب و شرکای منطقه‌ای آن برای جلوگیری از هسته‌ای شدن ایران کاملاً قابل‌تصور است.

مهم‌ترین موضوع و اولویت سیاست خارجی ایران به اعتقاد این نویسنده، روابط مالی و بانکی با محیط بین‌المللی است که این موضوع نه ازطریق روسیه و نه از جانب چین قابل‌حل است. آمریکایی‌ها عجله‌ای برای حل‌ و توافق مسئله ایران ندارند. تصور آنها این است که با اشراف اطلاعاتی و ابزارهای سایبری می‌توانند به موازات مذاکرات محتمل، اختلافات خود را با ایران مدیریت کنند. حداقل روی کاغذ، هدف این است که با گذشت زمان، وابستگی افغانستان و عراق را به‌تدریج از ایران کم کنند. در ایران، نه به دنبال تغییرات ساختار سیاسی هستند و نه آن را امکان‌پذیر می‌دانند. هدف و افق را بر چرخش سیاست‌گذاری‌ها بنا کرده‌اند. اروپا نیز به دلایل امنیتی و مهاجرتی، همین سیاست را دنبال می‌کند. از این منظر، شاید بتوان نتیجه‌گیری کرد که کشورهای منطقه‌ای، بیشتر به دنبال ایجاد ناامنی برای ایران باشند تا خودِ آمریکا. درعین‌حال باید در نظر داشت که این دولت بایدن بود که به عربستان «دستور» داد تا با ایران تعامل کند.

با توجه به اینکه دولت بایدن حداقل تا سه سال و نیم دیگر در قدرت است و شاید هم 7.5 سال و اولویت را به بازسازی داخلی اقتصادی، مدیریت چین و روسیه و آرام نگاه داشتن خاورمیانه داده است، ایران چگونه می‌خواهد به بازسازی سیاست خارجی خود با محوریت رشد اقتصادی بپردازد؟ آیا می‌خواهد به دو ماه آینده فکر کند یا به ده سال آینده؟ آیا می‌خواهد تفکر وصله‌ای داشته باشد یا استراتژیک؟ آیا در پی مُسَکِّن است یا درمان؟ ایران هر سیاستی در پیش بگیرد با دولت بایدنِ متمرکز بر داخل تا حداقل 3.5 سال آینده روبه‌رو خواهد بود. به نظر نمی‌رسد چین و روسیه به واسطۀ منافع عظیمی که با آمریکا، اسرائیل و عربستان دارند، در حدِ «روابط استراتژیک» با ایران پیش روند؛ هرچند هر دو روان‌شناسی اهمیت دادن به شخصیت ایرانی را می‌دانند. پروژه‌هایی تعریف می‌شوند و حتی تکمیل می‌شوند و قدری تبادل پایاپای صورت می‌پذیرد ولی مسائل اصولی اقتصاد ایران را آنها نمی‌توانند حل کنند. در یک چارچوب درازمدت‌تر، مادامی‌که ایران اقتصادی نداشته باشد که دیگران به آن نیاز داشته باشند، از امنیت ملی مستحکمی برخوردار نخواهد بود؛ این راهی است که برزیل، اندونزی، مالزی، کره جنوبی و در مقیاس بزرگ‌تری هند و چین پیش گرفته‌اند و حتی غربی‌ها را به خود وابسته کرده‌اند. این یک واقعیت جهانی است. مدل چینی این نوع حکمرانی حتی نیازی هم به دموکراسی ندارد. بدون حل‌وفصل مسائل بین‌المللی، ایران به صورت اصولی نمی‌تواند در منطقه، فعالیت‌های اقتصادی پایداری را تحقق بخشد. آیندۀ باثبات و امنِ ایران محتاج یک تئوری جامع است که ابتدا واقعیت‌های ظرف جهانی را متوجه شود و سپس آنها را با مظروف منطقه‌ای و داخلی انطباق بخشد. درک ضروریات اقتصاد بین‌الملل مبنای درک واقعیت‌های ظرف جهانی خواهد بود. جدی‌ترین ضعفِ تئوریک دولت دوازدهم، ناآشنایی با پیچ‌وخم‌های اقتصاد بین‌الملل بود. آیندۀ ایران نیازمند غول‌های تئوریک است که واقعیت‌های درون و برون را در کنار هم نقشه‌برداری کنند؛ کاری که ویتنام سال 1995 تشخیص داده و اجرا کرد.

برای آن دسته که بدون تخصص در روابط بین‌الملل اظهارنظر می‌کنند شاید مشاهدۀ ویدئوی سه ساعت و 35 دقیقه و 19 ثانیه‌ای امیراصلان افشار، آخرین رئیس تشریفات دربار پهلوی دوم در یوتوب، بتواند دعوتی برای سکوت و احتیاط باشد؛ قضاوت و تحلیل در مورد پیچیدگی‌های داخلی کشورهای دیگر با ریموت کنترل شاید دقیق نباشد. امیراصلان افشار که سفیر ایران در اوج روابط استراتژیک میان ایران و آمریکا در واشنگتن بود (1973-1969) می‌گوید: محمدرضا شاه از او خواسته بود تا با مقامات آمریکایی در مورد علل تأخیر در تحویل اسلحه به ایران علی‌رغم پرداخت تمام اقساط صحبت کند. طی ملاقاتی با ویلیام فولبرایت، رئیس قدرتمند کمیتۀ سیاست خارجی سنا، امیراصلان افشار مورد مواخذۀ فولبرایت قرار می‌گیرد که چرا شما اینقدر از شوروی‌ها اسلحه می‌خرید؟ بعد از چند سؤال و جواب، افشار متوجه می‌شود فولبرایت در اوج روابط دو کشور، ایران و عراق را با هم اشتباه گرفته است (از 1:27:44 تا 1:32:00 ویدئو). این یک نمونه از اولویت‌بندی کشورها است.

آسیایی‌ها طی سی سال، کار دو قرنۀ غربی‌ها در صنعتی شدن را انجام دادند و بدون هیاهو و به صورت تدریجی، با انسجام سیاسی و انضباط کاری، نه‌تنها اروپا و آمریکا بلکه آفریقا که در سال 2050 جمعیت آن دو برابر و حدود دو میلیارد نفر خواهد شد را به کالاها، خدمات و بانکداری خود وابسته کردند؛ در حدی که جوزف بورل، رئیس کمیسیون سیاست خارجی اتحادیه اروپا اخیراً در وبیناری اذعان داشت: ما کلیت قدم‌های آهسته و بی‌سروصدای چینی‌ها را متوجه نشدیم و ساده‌انگارانه برخورد کردیم. درحالی‌که شرکت‌های غربی به فکر راضی کردن سهامداران خود در سه ماهه آخر سال هستند، چینی‌ها برای بیست سال آینده برنامه‌ریزی می‌کنند. یک‌بار در چارچوب داوس، یک وزیر خارجه آمریکا از این نویسنده پرسید: مهم‌ترین ضعف سیاستِ خارجی آمریکا را چه می‌دانید؟ این پاسخ تئوریک و تلفیقی از اصل قدرت و روان‌شناسی به او گفته شد: شما اگر خود را با انگلیسی‌ها مقایسه کنید به خیلی نکات و تفاوت‌های فکری و رفتاری خواهید رسید. انگلیسی‌ها هدف و کشور موردنظر را با جزئیات فرهنگی و تاریخی مطالعه می‌کنند و سپس میان منافع خود و واقعیات سوژه، انطباق ایجاد می‌کنند. آمریکا در درون خود و با توجه به گستردگی جغرافیایی، قدرت وسیع نظامی، منابع عظیم مالی و فناوری و سازوکار بسیار پیچیده بوروکراتیک، تصمیم می‌گیرد و نسبت به سوژه سیاست خارجی خود آنها را اعمال می‌کند. چین، ژاپن، کره جنوبی و آلمان نیز به سبک و سیاق انگلیسی‌ها، روابط بین‌المللی خود را طراحی و مدیریت می‌کنند. قدرت هرچه بیشتر شود، باید روان‌شناسی رفتاری نیز پیچیده‌تر شود. در سال‌های آتی، دموکرات‌ها از قدرت نرم آمریکا بیشتر استفاده خواهند کرد.

5965

نویسنده: محمود سریع‌القلم

۰۵:۵۹ ,۰۵ شهریور ۱۴۰۰

ویدیو

عکس

اینفوگرافی