تحول دیجیتال کشورها و کووید-۱۹

همه‌گیری اخیر، دیجیتالی شدن را در صنایع و کشورهای مختلف شتاب بخشیده است و استراتژی های دیجیتالِ ملیِ کشورها را تحت آزمون و تست تاب آوری قرار داده است و البته شکاف و کمبودها را بهتر برجسته کرده است. همچنین این همه گیری تقاضا برای کالاها و خدمات دیجیتال ، و نیز عرضه آنها را افزایش داده و سرعت بخشیده است. روش ها و سبک های زندگیِ دیجیتال که پیش از این انتظار می رفت ، تا چندین سال آتی و به این زودی  شکل نخواهند گرفت ، خیلی زودتر از موعد، این روزها به واقعیت تبدیل شده اند. 

اگرچه تقریبا همه کشورها از پیش سیاست های ملی دیجیتالی شدن داشته اند اما بحران اخیر و پی آمدهای فعلی آن سبب شده است که کمبودها و شکاف میان وضع مطلوب با وضع موجود در زیرساخت های دیجیتال و برنامه های دیجیتال کشورها ، در کانون توجه و تمرکز قرار گیرد. اکنون آشکار شده است که کشورها برای این که از لحاظ دیجیتالی در همه بخش ها ، اعم از عمومی ، دولتی و خصوصی ، تاب آور باشند لازم است به صورت روشنی باز اندیشی و از نو تامل و تعمق کنند چرا که به تدریج که با آینده مواجه می شویم ، کشورِ دیجیتال بودن ، تبدیل به نُرم و هنجار جدید می شود. 

به عنوان مثال در میانه بحران همه گیری اخیر، رفتارها و موضوعاتی همچون خودداری از تماس فیزیکی ، رعایت بهداشت و محدودیت در تردد و جابجایی و انتقال افراد و به طور کلی تغییرات در رفتار ، نحوه ارتباطات و شیوه  مصرف انسان ها ، شیوه کار کردن ، نحوه آموزش ، تجارت الکترونیکی ، دورهمی و فعالیت های اجتماعی مجازی ، سلامت دیجیتال و سرگرمی های دیجیتال ، همه و همه به شکل بی سابقه ای سبب گسترش استفاده از دیجیتال در همه بخش ها شده است و عُمق و سرعتی دو چندان به برنامه های دیجیتال بخشیده است که پیش از این تصورش هم ساده نبود. 

این بحران همچنین نشان داد که اتکایی که کشورها به زیرساخت های دیجیتال شان داشته اند تا چه میزان توانسته در حفظ امنیت و ایمنی ملی شان موثر و جوابگو باشد. امروزه همه کشورهایی که اصطلاحا خوره و طرفدار پروپا قرص و جدی دیجیتال هستند ، در موارد متعددی نیاز دارند ابتکارات و اقدامات متنوعی برای توسعه ابزارهای دیجیتال در پیش بگیرند به عنوان مثال در مواجهه با اخبار جعلی و اطلاعات نادرست در فضای آنلاین و شبکه های اجتماعی  ، پایش و مانیتور کردن بیماری  اخیر و همچنین در ارایه راه کارهای متنوع سلامت الکترونیک. 

همان طور که کم وبیش شنیده ایم، تاثیر اقتصادی این اپیدمی تقریبا در همه کشورها شدید بوده است اما نکته مهم آن است که این تاثیر در کشورهایی با تاب آوری و استحکامِ  پایینِ  دیجیتال ،  که فاقد برنامه های جامع دیجیتال بوده اند، بسیار شدیدتر و پُردامنه تر بوده است. برای نمونه ، در کشورهایی که آموزش از راه دور و آموزش آنلاین امکان نداشته و اکثریت دانش آموزان گزینه ای جایگزین آموزش حضوری در اختیار نداشته اند ، آموزش به طور کامل در آن کشورها مختل و متوقف و تعطیل شده است و این کشورهای با درآمد کم که دارای زیرساخت و دسترسی  آنلاین و سخت افزار کافی برای دانش آموزان نیستند و همچنین نوعا استراتژی های دیجیتال چندانی از قبل نداشته اند ، عملا فرایند آموزش درآنها تعطیل شده است. 

به عنوان مثالی مشخص تر، حدود 90 درصد دانش آموزان در کشورهای منطقه صحرای آفریقا به کامپیوتر دسترسی ندارند و طبق مطالعه سازمان بهداشت جهانی ، از 39 کشور آن منطقه فقط 6 کشور تا آگوست (اوت) 2020 ، مدارس شان باز و فعال بوده که نشان دهنده بحران آموزش،  ناشی از کووید-19 در این کشورهاست و اهمیت تاثیر  ضعفِ قابلیت های دیجیتال را دراین مناطق نشان می دهد. 

این تعطیلیِ مدارس،  تاثیرات اقتصادی عمیقی هم دارد به طوری که طبق ارزیابی و تخمین سازمان OECD ، کشورهای عضو به طور متوسط در سال های باقی مانده از قرن حاضر،  جُدای از تاثیرات دیگر همه گیری ، تنها به دلیل تعطیلی مدارس ، با کاهش 1.5 درصدی در GDP مواجه خواهند شد. 

و نکته پایانی آن که دیجیتالی شدن و انتقال و گذر به دیجیتال، به ویژه  سه بخش عمده اقتصاد را تحت تاثیر قرار داده و می دهد که عبارتند از : خرده فروشی ( و تجارت الکترونیک در این بخش ) ، آموزش و نهایتا سلامت ، که به ویژه در همه گیری اخیر تاثیرات دیجیتالی شدن را به خوبی شاهد بوده ایم و هر کدام از این سه بخش نیازمند سیاست گذاری و برنامه های جامع و مشخص است. همچنین در مسیر حرکت به سمت یک کشور دیجیتال ، حداقل هفت عامل کیلیدی برای موفقیت را می توان برشمرد که عبارتند از :

 توانمد کردن و تقویت رهبری و هدایت دیجیتال 

 بهره برداری از قابلیت ها و توانایی های  دیجیتال 

 گسترش و فراگیر کردن دیجیتال در کل جامعه و برای همه افراد 

 تمرین چابک بودن و انعطاف پذیری 

 ترویج و اشاعه نو آوری در همه جا 

 افزایش و تقویت امنیت دیجیتال و حریم خصوصی 

 سرمایه گذاری در زیرساخت های دیجیتال

نویسنده: جمال صوفیه

۰۹:۳۹ ,۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۰

ویدیو

عکس

اینفوگرافی