خطرات دخالت نمایندگان در عزل و نصب‌ها

دخالت نمایندگان مجلس شورای اسلامی  در عزل و نصب های مدیران، انتخاب و تعیین مسئولان اجرایی امری است که کم و بیش در ادوار مجلس وجود داشته است ولی ارزیابی کارشناسانه آن که این امر تا چه حدی مجاز است، ضروری است. 

از بعد قانون اساسی، نمایندگان همواره باید به 2 اصل توجه کنند. اصل 57 قانون اساسی که بر استقلال قوا تاکید می کند و اصل 67 که نمایندگان سوگند می خورد به قانون اساسی و اصول آن، حقوق ملت و پیگیری مطالبات به حق مردم پایبند باشند. بنابراین، اگر دخالت نمایندگان در راستای رعایت معیارهای نمایندگی باشد، نه تنها امر مزمومی نیست؛ بلکه پسندیده است. 

اگر فرض بگیریم یک مسئول اجرایی اعم از وزیر، مدیران استانی و شهرستانی، قوانین و مقررات را رعایت نمی کنند، شایسته سالاری را رعایت نکرده و انتصابات فامیلی انجام می دهند، نمایندگان حق ورود دارند. نمایندگان محترم می توانند در انتخاب مدیران، معیارهای مطابق با قانون اساسی و اهداف نظام جمهوری اسلامی را به مدیران اجرایی یادآوری کنند، کمااینکه زمانی که رئیس جمهور انتخاب می شود به تایید مجلس رسیده و کابینه معرفی شده توسط او باید رای اعتماد نمایندگان را بگیرند. اما، نمایندگان حق دارند برکناری مدیران را پیگیری و یادآوری کنند. همچنین اگر مدیری برای درست کاری عزل می شود، از حق او دفاع کنند. 

اما جنبه دیگر موضوع این است که گاها مشاهده شده، مقامات اعم از نمایندگان و ائمه جمعه در انتخاب استانداران، فرمانداران و ... توصیه کرده، شخصی را معرفی کرده و به صورت مصداقی وارد مذاکره می شوند. این کار به نفع مردم، توصیه کنندگان نبوده و غیرقانونی است. اگر یک نماینده، شخصی را برای تصدی مسئولیت معرفی کرده و بر آن اصرار به ورزند؛ غیر قانونی است و تبعاتی هم برای مردم و هم فرد توصیه کننده دارد. 

تجربه ای که بنده، در 8 سال نمایندگی مجلس و بیش از 5 سال به عنوان مشاور سازمان برنامه دارم، این است که نمایندگان یا شخص مسئول دارای جایگاه، فردی را برای یک جایگاه مسئولیت معرفی می کند، دیگر نمی تواند در برابر تخلفات او موضع گیری کند یا در برابر ضعف او طلب مطالبه کند و همیشه برای دفاع از حیثیت خودش، باید چشم بر کاستی ها و تخلفات او ببندد. بنابراین، هم جایگاه خودش زیر سوال می رود و هم حق مردم ضائع می شود. 

اما، اگر بخواهیم به صورت خوشبینانه به این موضوع بنگریم، می توان گفت که نمایندگان که دسترسی آنان به وزرا و مسئولان بالا است یا سایر مقامات کشور می توانند افرادی را که به نظر قوی و شایسته می آیند، در یک نامه رسمی و با دلایل درست و منطقی، به مراجع ذی ربط معرفی کند. اما این موضوع باید به صورت مشورتی باشد چنانچه بودند مسئولانی که در برابر این موضوع مقاومت کرده و از سوی همان اشخاص نماینده برکنار شدند. 

در آخر، مرزهای دخالت نمایندگان در عزل و نصب ها مشخص است و اگر می خواهند شخصی را معرفی کنند باید به صورت صادقانه باشد و نه به صورت قومی یا پنهانی. چرا که کشور را نمی توان به این صورت اداره کرد. 

نویسنده: موید صدر حسینی

۰۸:۵۰ ,۱۴ خرداد ۱۴۰۱