سرمایه انسانی، مهارت‌های نرم و تحول دیجیتال

به دلیل روندهای رو به رشد انتقال و گذر به سمت اقتصاد دیجیتال، تغییرات چندی در استفاده و توسعه از سرمایه انسانی ایجاد شده و تقریباً آشکار و واضح شده که در دسترس بودن منابع انسانی و فعال بودن آنها در اقتصاد کشور می‌تواند منجر به رشد بی‌سابقه‌ای در اقتصاد کشورها شود. تحول سیستم‌های اجتماعی و اقتصادی عمدتاً روی جوانان به دلیل حساسیت بیشتر آنها و تحرک‌پذیری بالای آنها تأثیر گذاشته است.

دیجیتالی شدن به طور بنیادی کمیت و کیفیت نیروی کار لازم برای فرایندهای تولید را تغییر خواهد داد و بنابراین محرک و پیشران تحولات و دگرگونی‌های وسیعی در بازار نیروی کار و مهارت در سراسر جهان خواهد بود. با اینکه اکثر مطالعات تمرکزشان بر مهارت‌های آتی موردنیاز بوده و کمتر روی تعامل بین انسان و ماشین و ارزشی که انسان می‌تواند در عصر دیجیتال در محل کار ایجاد کند کار شده است و همچنین به پتانسیلی که انسان‌ها می‌توانند خلق و ارائه دهند کمتر توجه شده است.

اتوماسیون و دیجیتالی شدن سبب شده که سازمان‌ها در جستجوی مجموعه مهارت‌ها و قابلیت‌های متفاوتی برای کارکنانشان باشند و اکثر آنها عمده تمرکزشان بر مهارت‌های شناختی افراد است؛ اما الگوریتم‌های کامپیوتری و یادگیری عمیق، به‌زودی از قابلیت‌های شناختی انسان سبقت خواهد گرفت. بنابراین باید به این مسئله توجه کنیم که افراد چه ارزش‌های دیگری در آینده علاوه‌بر مهارت‌های شناختی‌شان می‌توانند به محل کار و سازمان‌ها عرضه وتقدیم کنند.

مهارت‌های دیگری همچون؛ قدرت انطباق و سازگاری و خلاقیت مدت‌ها است که ارزش و اهمیت بیشتری پیدا کرده‌اند. درعین‌حال موضوعاتی مانند توانایی همدلی، توجه و مراقبت، قدرت تجسم، انسجام شخصیتی و غیره، ارزش‌هایی هستند که می‌توانند پُلی بین تکنولوژی و افزایش رفاه و شکوفایی و رونق باشند.

مهارت‌هایی که روتین هستند و به صورت دستی انجام می‌شوند، بیشتر در معرض خطر از دست رفتن به دلیل اثرات ناشی از دیجیتالی شدن و اتوماسیون هستند اما مهارت‌های غیرروتین چه دستی (manual) و چه شناختی (cognitive) کمتر در معرض ریسک از بین رفتن هستند که دسته اول مهارت‌ها و فعالیت‌های ذکرشده، بیشتر توسط افراد با تحصیلات پایین‌تر و مهارت‌های سطح پایین‌تر انجام می‌شود.

به‌عبارت‌دیگر، شاهد شیفت و جابه‌جایی از نیاز به مهارت‌های شناختی به سمت کیفیت‌ها و ویژگی‌های شخصیتی خواهیم بود که نحوه سازماندهی‌ها را دچار تحول خواهد کرد؛ کیفیت‌ها و ویژگی‌هایی از قبیل: کنجکاوی، همدلی، توان انطباق و سازگاری، و چابکی عاطفی که با داشتن این ویژگی‌ها، کارکنان می‌توانند به اتوماسیون هوشمند و دیجیتالی شدن، ارزش‌های جدید و خلاقانه دیگری اضافه کنند که قابل‌انجام توسط ماشین و دیجیتال نیست.

آیا در مواجهه با تحول دیجیتال کشورها، مهارت‌های دیجیتال کافی است؟

دیجیتالی شدن فرصت‌های زیادی برای رشد اقتصادی و بهبود شرایط کاری فراهم می‌کند؛ درعین‌حال، اما چالش‌هایی را هم به همراه دارد؛ ازجمله نیاز به مهارت‌های جدید به منظور تسهیل گذر به دیجیتال و منتفع شدن از مزایای آن، افراد به مجموعه وسیعی از مهارت‌ها نیاز دارند که هم شامل مهارت‌های شناختی و هم مهارت‌های غیرشناختی است که مطالعات حاکی از آن است که هر دو نوع این مهارت‌ها رابطه مثبت قوی و محکمی با بهره‌وری نیروی کار دارند. اگرچه مهارت‌های شناختی خیلی مهم هستند اما شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد مهارت‌های غیرشناختی سریعاً اهمیت‌شان رو به افزایش است. در دنیایی که محتوای وظیفه‌ای شغل‌ها به صورت فزاینده‌ای در حال تغییر و از روال عادی خارج شدن است، مهارت‌هایی چون: سازگاری و تطبیق، ارتباطات، همکاری، تفکر انتقادی، خلاقیت، کارآفرینی و ایجاد کسب‌وکار، و آمادگی برای یادگیری تبدیل به مهارت‌های مهم‌تری شده‌اند.

تحول دیجیتال نیازمند سیاست‌هایی است که مهارت‌های پایه‌ای قوی را تقویت کنند و همچنین مُروج یادگیری مادام‌العمر باشند و پیوند بین آموزش، پرورش و یاد دادن و دنیای کار را تقویت و کم‌شکاف‌تر کنند.

سیاست‌های ساختاری مکمل که استفاده و تخصیص منابع کاراتر را ترغیب می‌کنند تا مشوق افزایش سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ناملموس و نامشهود هستند می‌توانند پیوند و رابطه بین مهارت‌ها و بهره‌وری را تقویت کنند.

 

طیف مهارت‌ها در اقتصاد دیجیتال

ردیف

دسته‌بندی مهارت‌ها

مصداق‌های مهارت موردنظر

1

 

مهارت‌های پایه‌ای

  • سواد اولیه
  • سواد کمی یا عددی

2

 

 

 

مهارت‌های بین فردی و کسب‌وکار

 

  • مهارت‌های ارتباطی
  • مهارت‌های اجتماعی (بین فردی)
  • مهارت‌های خلاقیت و نوآوری
  • مهارت‌های فروش و بازاریابی
  • داشتن چشم‌انداز و دیدگاه کسب‌وکاری
  • مهارت‌های مدیریتی
  • مهارت یادگیری پیوسته

3

 

 

 

 

 

مهارت‌های فنی دیجیتال

 

  • سواد ICT و کامپیوتری
  • مهارت‌های استفاده از نرم‌افزارهای متداول برای افزایش بهره‌وری مانند مجموعه نرم‌افزارهای Office
  • استفاده از فناوری‌های SMAAC (شبکه‌های اجتماعی، موبایل، اپ‌ها ، ابزارهای تحلیل داده، و فناوری‌های ابری)
  • استفاده از برنامههای سازمانی (مانند HRM , CRM و...)
  • مهارت‌های ارتباطات دیجیتال و همکاری در پروژه
  • مهارت‌های کار کردن با فناوری‌های اینترنت اشیاء صنعتی (IIOT)
  • مهارت‌های پردازش اطلاعات دیجیتال
    • مهارت‌های سواد داده‌ای و تحلیل داده
    • دانش و مهارت امنیت اطلاع و امنیت سایبری و حریم خصوصی
    • مهارت مدیریت توجه

4

مهارت‌های کارآفرینانه

    • مهارت‌های کارآفرینی دیجیتال

5965

نویسنده: جمال صوفیه

۱۵:۵۹ ,۱۰ خرداد ۱۴۰۰

ویدیو

عکس

اینفوگرافی