فرصت ایران در بحران جنگ روسیه-اوکراین

این روزها حمله نظامی روسیه به اوکراین در صدر اخبار جهان قرار گرفته و بسیاری از کشورها نسبت به این حمله نظامی واکنش نشان دادند. برخی از کشورها به ویژه کشورهای اروپایی با محکوم کردن این حمله، روسیه را به دلیل اینکه شروع کننده جنگ بوده مورد تحریم های مختلف قرار دادند. این حمله درپی تمایل اوکراین برای پیوستن به ناتو و مقابله روسیه با گسترش ناتو به شرق صورت گرفته است و مشخص نیست سر انجام آن چه خواهد شد و برنامه روسیه در صورت تصرف کامل اوکراین چیست.
مقامات دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران نیز در واکنش به حمله روسیه به اوکراین این حمله را در ادامه اقدامات تحریک آمیز ناتو با محوریت آمریکا دانسته و طرفین را به توقف درگیریها و آتش‌بس برای مذاکره فوری به منظور حل و فصل سیاسی بحران دعوت کرد.
رئیس جمهور ایران نیز در تماس تلفنی با همتای روسی خود تاکید کرد: «گسترش ناتو تهدید جدی علیه ثبات و امنیت کشورهای مستقل در مناطق مختلف است.» رئیسی در  گفتگو با پوتین ابراز امیدواری کرد که «آنچه اتفاق میافتد، به نفع ملتها و منطقه تمام شود».
این گفتگوی تلفنی منتقدین بسیاری نیز داشت و آن را در حمایت از حمله روسیه به اوکراین تعبیر کردند.
رهبر معظم انقلاب اسلامی به مناسبت عید مبعث در گفتگوی زنده و مستقیم با ملت ایران و امت مسلمان جهان در واکنش به آنچه که در اوکراین اتفاق می افتند بیان کردند: «اوکراین قربانی سیاست آمریکاست و ما با جنگ در هر کجای دنیا مخالفیم. با کشته شدن مردم و خراب شدن زیر ساخت های مردم مخالفیم. در اوکراین ما طرفدار توقف جنگ هستیم. آمریکا اوکراین را به این نقطه کشاند».
بیانات رهبری به عنوان عالی ترین مقام جمهوری اسلامی ایران در واکنش به حمله روسیه به اوکراین نشان دهنده سیاست رسمی ایران در برابر این رخداد است که به خوبی و حکیمانه بیان گردید.
در چنین شرایطی و با توجه به آنچه که رهبر معظم درباره توقف جنگ فرمودند انتظار می رود؛ دولت با اتخاذ دیپلماسی فعال در این زمینه و با توجه با مذاکرات وین که بنا به گفته سخنگوی وزارت امورخارجه ایران پیش نویس آن نیز نوشته شده است. می تواند نقش راهبردی در پایان جنگ روسیه و اوکراین ایفا نماید. ایران می تواند نقش میانجیگری بین روسیه به عنوان آغاز کننده حملات و اروپا و آمریکا به عنوان حامی اوکراین را بازی کند به شرط آنکه ابتدا در مذاکرات وین خود نقش فعالی داشته باشد و تمام اختیارات نا نوشته ای که به روسیه داده است را پس بگیرد. قطعا در چنین وضعیتی ایران می تواند هم به برجام یا همان رفع تحریم های ناشی از برجام برسد و هم منادی صلح در دعوای بین روسیه و اوکراین باشد. بی شک اروپا و آمریکا نیز خواستار آتش بس هستند و از این موضوع استقبال خواهند کرد. چرا که در صورت ادامه این روند ممکن است روسیه جریان انرژی اروپا  که از روسیه میگذرد را تحریم کند این امر اروپا را با چالش جدی مواجه خواهد کرد. بر همین اساس ایران می تواند با اقدام مناسب سبب افزایش روابط اقتصادی به ویژه در حوزه نفت گاز ایران با اروپا نیز شود.

نویسنده: محمود اکبری‌کیا

۰۸:۱۱ ,۱۱ اسفند ۱۴۰۰