چرا بایدن محتاط است؟

با گذشت ۵۰ روز از آغاز رياست جمهوری بايدن،هنوز دولت جديد آمريكا از انجام اقدامات جدی در حوزه احيای برجام خودداری كرده است.در اين بازه زمانی آمريكا به جز پس گرفتن در خواست خود برای فعال كردن اسنپ بک و موافقت با آزادسازی برخی اموال بلوكه شده ايران در كره جنوبی ،ژاپن و عراق و انتقال اين وجوه به كانال سوييس و رفع برخی محدوديتها براي هيات نمايندگی ايران در سازمان ملل اقدام جدی انجام نداده است.

اين در حاليست كه ايران برای بازگشت به تعهدات هسته ای خود خواستار تعليق كليه تحريم های ايالات متحده شده است.در مورد اين درنگ بايدن می توان حدس و گمان هايی را مطرح كرد و بر اساس همين حدسيات نيز به پيش بينی از آينده دست زد.

حدس اول اين است كه دولت بايدن در مورد سياست ايران ترديدها و ابهاماتی دارد و احتمال می دهد كه اگر آمريكا در بازگشت به برجام پيش قدم شود ايران احتمالا درخواست هايی فراتر از تعليق تحريم ها را روی ميز بگذارد؛ از جمله تعليق تحريم های غير هسته ای، درخواست غرامت براي عدم اجرای ۳ ساله برجام توسط واشنگتن و حتی حذف مكانيسم ماشه.از همين رو سياست ضرورت برداشتن قدم اول از سوی ايران را مورد پيگيری قرار ميدهد.آمريكا در اين برهه زمانی بارها اعلام كرده است تا زمانی كه ايران به تعهدات خود بازنگردد حاضر به كاهش تحريم ها و حتی صدور معافيت در اين زمينه نيست و تنها كاری كه انجام خواهد داد تبادلات بشردوستانه محدود در قالب كانال سوييس خواهد بود.

حدس دوم از تاخير در تصميم گيری در واشنگتن عدم اجماع ميان تيم بايدن در مواجهه با تهران است؛ در اين چارچوب می توان حداقل ردپای سه ديدگاه را در دولت دموكرات ها جست وجو كرد؛ در حاليكه #رابرت_مالی و #آرين_طباطبايی از ضرورت بازگشت فوری آمريكا به برجام سخن می گويند در مقابل #وندی_شرمن و #جيک_ساليوان خواستار لغو بخشی از تحريم ها در قبال بازگشت ايران به برجام هستند؛ديدگاه آنها بر اين نظر مبتنی است كه ايالات متحده نبايد خود را در مذاكرات پسابرجامی كاملا خلع سلاح كند و به همين دليل ضروری است بخشی از تحريم ها حتی به قيمت از دست رفتن برجام حفظ شود چرا كه ترتيبات و بلوک بندی های موجود منطقه ای و فعال كردن مكانيسم ماشه ايران را سرانجام برای انعقاد قرارداد جديد به پای ميز مذاكرات خواهد كشاند.

اما ديدگاه #بلينكن وزير خارجه در ميانه اين دو قرار دارد و بر اين باور است كه اهرم تحريم ها تا زمان بازگشت ايران به تعهدات سال ۲۰۱۵ باقی ميماند ولی پس از آن و برای گشايش روزنه برای پيشبرد مذاكرات با تهران بايد به حالت تعليق درآيد ضمن اينكه آمريكا می تواند در صورت عدم همراهی ايران با مذاكرات آتی از اسنپ بک استفاده كند و يا تحريم ها را بصورت يكجانبه بازگرداند.در اين ديدگاه بر اين مساله تاكيد می شود كه پس از احيای برجام بايد گفت و گوهای منطقه ای بالافاصله شروع شود و از اين طريق محدوده نفوذ ايران را محدود كرد تا نظم منطقه ای بر اساس مدل موازنه نيروها برقرار شود.

حدس سوم در مورد درنگ بايدن اين است كه اين دولت در اين بازه زمانی تمركز اصلي خود را بر اقناع مخالفان داخلی برجام در واشنگتن و همچنين منطقه قرار داده است؛ در حال حاضر به جزجمهوريخواهان ،اسراييل و سعودی ،برخی چهره های متنفذ حزب دموكرات نظير #منندز رييس كميته روابط خارجی سنا و سناتور #چاک_شومر نيز با بازگشت آمريكا به برجام مخالف هستند.بنابراين پروژه اقناع سازی مخالفان زمان بر خواهد بود.با توجه به اين سه مولفه بايد گفت كه اگرچه هدف گذاری بايدن احيای برجام و در صورت امكان اصلاح آن است ولی اين هدف را بصورت كاملا محتاطانه و بتدريج پيش می برد.

از همين رو در خوش بينانه ترين حالت احيای كامل برجام در ماههای می يا جون رقم خواهد خورد ولی اين پروسه می تواند آنچنان طولانی شود كه دولت آينده ايران آن را در دست بگيرد.با اين همه تا اينجای كار طرفين نشان داده اند با وجود بدگمانی به يكديگر حاضر به اقدامات تهييجی و تخريبی در اين مسير نيستند و حداقل تمايل دارند روزنه مذاكرات تا اطلاع ثانوی باقی بماند./مطالعات ایران

نویسنده: هادی خسروشاهين

۱۲:۴۱ ,۲۰ اسفند ۱۳۹۹

ویدیو

عکس

اینفوگرافی