کره جنوبی؛ کره شمالی و طرحی به نام صیانت

سال 1401 در حالی آغاز شده است که نخبگان و فعالان اقتصادی و کارشناسان هنوز نگران تبعات تصویب طرحی به نام طرح صیانت از حقوق کاربران هستند. هر چند تغییراتی در نام این طرح ایجاد شده است اما با این حال محتوا همچنان موجبات نگرانی برای دغدغه‌مندان است .
نکته مهم اینجاست که طرحی به نام صیانت را می‌توان از دو بعد اقتصاد کلان و همچنین حوزه کسب و کار مورد تحلیل قرار داد.
گذشته از مشکلاتی که اجرای طرح صیانت برای کسب و کارهای اینترنتی ایجاد می‌کند، از بعد کلان تبعات منفی این طرح بسیار قابل ملاحظه است.
اطلاعات امروز مهمترین و با اهمیت ترین مساله در جهان تلقی می‌شود . ادبیات اقتصادی جهان این روزها دستخوش تغییر شده است. اگر تا دیروز کشورها به دو دسته توسعه یافته یا توسعه نیافته یا به عبارت دیگر در حال توسعه طبقه‌بندی می‌شدند، امروز به دو دسته کشورهای دارای اطلاع و فاقد اطلاع دسته بندی می‌شوند . این بدان معناست کشورهایی که مکانیزم اطلاعاتی درستی ندارند جزو کشورهای عقب‌مانده هستند. بر این اساس فناوری اطلاعات در تحولات و پیشرفت اقتصادی کشورها نقش اصلی و اساسی را دارد.

باید در نظر داشت که این اطلاعات است که مسیر آینده کشورها را روشن می‌کند. اگر تا دیروز نفت ابزار تبدیل یک کشور به کشوری مهم در جان بود، امروز اطلاعات این جایگاه را از آن خود کرده است. می‌بینیم که فناوری اطلاعات در تمامی حوزه‌ها و صنایع نیز جایگاه مهمی را از ان خود کرده‌اند. در این شرایط برخی موافقان طرح صیانت می‌گویند باید از پلتفرم ایرانی بهره برد اما سئوال اساسی اینجاست که وقتی شاهراه اطلاعاتی جهانی وجود دارد چرا باید جاده‌ای فرعی تاسیس کرد و از این شاهراه کنار ماند.  

آنها که معتقدند بحران امروز ایران اتصال به شبکه اطلاعات جهانی است ، اصلا در نظر ندارند که مشکل ما امروز بیش‌بود اطلاعات نیست بلکه انحصار اطلاعات ، مهمترین بحران کنونی ایران تلقی می‌شود . جامعه آزاد وباز همواره دشمنانی دارد اما واقعیت این است که حرکت در مسیر اقتصاد آزاد و اقتصاد توسعه‌گرا نیاز به گردش اطلاعات و شفافیت دارد در غیر این صورت ذات اقتصادی که از شبکه اطلاعاتی جهانی دور می‌ماند نمی تواند در مسیر توسعه قرار گیرد.

در جهان امروز دو چیز باید محرمانه باشد . اول مسایل مرتبط با حوزه‌ی خصوصی افراد و دوم مسائل مربوط به امنیت ملی که هر دو بخش تعریف قانونی خود را دارد. این در حالی است که این خطر احساس می شود که به تدریج با تصویب طرحی به نام صیانت دایره مسائل امنیتی افزایش یافته و در نتیجه دسترسی به اطلاعات با بحرانی جدی روبرو شود.
راه دور نرویم . کره جنوبی را با کره شمالی مقایسه کنید. صراحتا می گویم یکی از دلایل مهم پیشرفت کره جنوبی گردش آزاد اطلاعات است و یکی از دلایل عقب مادگی کره شمالی ممنوعیت گردش اطلاعات . مسیر امروز کشورها وابسته به برخورد مقامات و  مسئولان و مقاماتشان با مقوله اطلاعات است. برخورد مقامات کره شمالی اقتصادی را می سازد ک امروز می بینیم و برخورد مقامات کره جنوبی نیز مسیری را تبیین می کند که این کشور در آن قرار گرفته است. حال باید دید در قرن نو می خواهیم مسیر کره شمالی را برگزینیم یا مسیر کره جنوبی را . این مختص ما نیست . مختص تمامی کشورهایی است که باید تکلیف خود را با مقوله ارتباطات و اطلاعات روشن کنند.
در آستانه قرن جدید بار دیگر به این جمله باید بیاندیشیم . جهان مدرن را اندیشه مدرن می سازد نه فناوری مدرن. لازم است در این سال‌های حساسی که سرنوشت اقتصاد ایران روشن می‌شود عقبگرد نکنیم و در جاده جهانی پیش رویم.

* اقتصاددان

نویسنده: مهدی پازوکی

۱۵:۴۲ ,۰۳ فروردین ۱۴۰۱